udar termiczny

Udar słoneczny jest jednym z rodzajów udaru cieplnego. Jego wystąpienie może prowadzić do uszkodzenia narządów wewnętrznych, śpiączki, a nawet śmierci. To dlatego należy reagować szybko, a przede wszystkim zapobiegać przegrzaniu organizmu podczas upałów. Co to jest udar słoneczny? Jakie objawy udaru cieplnego powinny wzbudzić nasz niepokój i co zrobić, aby właściwie udzielić pierwszej pomocy?

Co to jest udar słoneczny?

Naturalne procesy zachodzące w organizmie pomagają w utrzymaniu prawidłowej temperatury ciała. Jednym z nich jest pocenie się, kiedy wraz z wodą i związkami chemicznymi wydalane na zewnątrz jest także ciepło. Dla zdrowia szczególnie niebezpieczna jest wysoka temperatura połączona z dużą wilgotnością powietrza. W takich warunkach organizmowi znacznie trudniej się ochłodzić. Udarem słonecznym nazywamy stan, w wyniku którego na skutek przegrzania organizmu następują wyraźne zaburzenia w jego zdolności do termoregulacji. Temperatura ciała oscyluje wówczas wokół granicy 41 stopni Celsjusza, a nawet może ją przekroczyć. Specjalną odmianą udaru słonecznego jest udar wysiłkowy. Szczególnie narażeni są na niego sportowcy trenujący w wysokich temperaturach, a także osoby, które w pełnym słońcu wykonują prace fizyczne.

Objawy udaru cieplnego

Ból głowy może być symptomem wielu różnych schorzeń, jeśli jednak w gorący, upalny dzień będzie towarzyszył nam w połączeniu z nudnościami, a nawet wymiotami może wskazywać na udar słoneczny. Niepokój powinny również wzbudzić obserwowane u nas samych lub u osoby, z którą spędzamy czas zmiany w zachowaniu. W szczególności symptomy takie jak: dezorientacja, zawroty głowy, wrażenie oszołomienia, osłabienie mięśni. Charakterystyczne objawy udaru cieplnego to także: płytki oddech, przyspieszone bicie serca, obfite pocenie się lub wręcz przeciwnie zahamowanie pocenia.

Udar słoneczny – pierwsza pomoc

Co robić, kiedy podejrzewamy udar słoneczny? Pierwsza pomoc powinna zmierzać do obniżenia temperatury ciała osoby, która doznała udaru. Należy jednak robić to stopniowo, aby nie wywołać szoku powodowanego gwałtownymi zmianami. Ponieważ udar słoneczny może prowadzić nawet do śmierci, po zaobserwowaniu jego objawów zaleca się wezwanie pomocy medycznej. Zanim jednak ratownicy pojawią się na miejscu, należy jak najszybciej podjąć następujące działania:

  • W pierwszej kolejności należy ochronić chorego przed promieniowaniem słonecznym. Zabrać go w chłodniejsze i zacienione miejsce, a jeśli to możliwe umieścić wewnątrz klimatyzowanego pomieszczenia.
  • Pachy, szyja, plecy, pachwiny to miejsca, na które najlepiej nakładać zimne okłady. Aby różnica temperatur nie była zbyt duża należy zrezygnować z okładania pacjenta lodem, wykorzystując do tego jedynie chłodne kompresy.
  • W chłodzeniu organizmu pomaga zdjęcie z chorego dodatkowego ubrania wierzchniego.
  • Chory niewielkimi łykami powinien popijać chłodne płyny pozbawione alkoholu i kofeiny.
  • Chorego należy ułożyć w pozycji półleżącej, z głową poniżej tułowia – jeśli obserwujemy bladość twarzy lub w pozycji bocznej ustalonej – jeśli pacjent jest nieprzytomny, ale oddycha
  • W przypadku utraty oddechu należy natychmiast rozpocząć resuscytację.

Udar cieplny – czy jesteś w grupie ryzyka?

Na udar słoneczny najbardziej narażone są osoby starsze powyżej 65 roku życia, a także niemowlęta i małe dzieci. Również osoby zmagające się z chorobami przewlekłymi trudniej znoszą wysokie temperatury, należą do nich m.in. choroby serca i układu krążenia, choroby płuc i nerek, cukrzyca. Na wzrost niebezpieczeństwa wystąpienia udaru mogą wpływać także przyjmowane leki w tym środki przeciwdepresyjne i neuroleptyki, stąd w grupie ryzyka znajdują się także pacjenci zmagający się z chorobami psychicznymi. Przed udarem słonecznym w szczególny sposób powinny chronić się także osoby otyłe, a także cierpiące na niedowagę. Do wystąpienia udaru przyczynia się nadużywanie alkoholu oraz narkotyków. Należy pamiętać, że podczas upału udar cieplny może wystąpić nie tylko na zewnątrz, ale także w mieszkaniu, w którym pod wpływem ciepła robi się gorąco i duszno, a także wewnątrz stojącego na parkingu samochodu.

Objawy udaru cieplnego – co zrobić, aby się nie pojawiły?

Udar cieplny niesie poważne konsekwencje dla zdrowia, dlatego należy dołożyć wszelkich starań, aby się przed nim chronić. Jak to robić?

  • W upalne dni noś nakrycie głowy, a także staraj się zakładać jasne, luźne ubrania. Stosuj filtry przeciwsłoneczne.
  • Unikaj przebywania w pełnym słońcu bez dostępu do cienia. W gorące dni chroń także wnętrze mieszkania przed przegrzaniem.
  • Nie zostawiaj dzieci w zamkniętym samochodzie na parkingu.
  • Pamiętaj o nawadnianiu organizmu nawet wtedy, gdy nie odczuwasz pragnienia. Aby zapobiec odwodnieniu, nie zawsze wystarczy sama woda, warto dostarczać organizmowi także elektrolitów. Więcej o prawidłowym nawadnianiu podczas upałów przeczytasz tutaj.
  • Ogranicz intensywny wysiłek na zewnątrz. W upalne dni postaraj się planować uprawianie ćwiczeń czy prace ogrodowe na godziny wczesnoporanne lub wieczorne.
  • Podczas upałów ogranicz spożywanie kofeiny i napojów alkoholowych.
  • Jeśli mimo wszystko pojawi się udar słoneczny, pierwsza pomoc powinna zostać udzielona choremu jak najszybciej.