wstrząs anafilaktyczny

W przypadku wstrząsu anafilaktycznego życie chorego ratuje adrenalina, ale tylko jeśli zostanie podana w odpowiednim czasie. Sprawdź, co powinineneś wiedzieć na temat anafilaksji, aby poprawnie udzielić pierwszej pomocy. Każda minuta może mieć znaczenie.

Wyobraź sobie kolację z przyjaciółmi, w trakcie której jeden z uczestników niespodziewanie zacznie się bardzo źle czuć. Albo spacer, podczas którego Twoją dziewczynę użądli pszczoła, powodując nagłe trudności w oddychaniu. Bezpieczeństwo Twoich bliskich może zależeć od Ciebie.

Wstrząs anafilaktyczny powoduje zaburzenia układu krążenia oraz może prowadzić do ostrego niedotlenienia narządów wewnętrznych. Jeśli osoba poszkodowana nie otrzyma potrzebnej pomocy, gwałtowna reakcja organizmu na czynnik alergizujący może zakończyć się śmiercią.

Wstrząs anafilaktyczny – przyczyny

Wstrząs anafilkatyczny może spotkać każdego. W szczególności narażone są jednak osoby, które doświadczyły reakcji anafilaktycznej w przeszłości. Ryzyko zachorowania rośnie również, jeśli w rodzinie występowała anafilaksja lub astma.

Nie ma określonej listy alergenów, które prowadzą do reakcji anafilaktycznej. Jednak do czynników, które najczęściej powodują wstrząs anafilaktyczny zaliczyć należy:

  • pokarmy – zwłaszcza orzechy ziemne, skorupiaki, a u dzieci jaja i mleko krowie
  • użądlenie przez owady (pszczoły, osy, szerszenie)
  • leki, a wśród nich antybiotyki: penicylina, tetracyklina, aminoglikozydy, środki kontrastowe wykorzystywane podczas tomografii komputerowej, a także niektóre środki znieczulające stosowane np. w gabinecie stomatologicznym.

Mało osób zdaje sobie sprawę, że przyczyną wstrząsu anafilaktycznego może być także niska temperatura, stres, a nawet ćwiczenia fizyczne.

Wstrząs anafilaktyczny – objawy

Podczas reakcji anafilaktycznej zaburzone zostają czynnosci oddechowe, a na skórze często pojawia się wysypka. Gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego krwi oraz zwężające się drogi oddechowe to znak, że nastąpił wstrząs anafilaktyczny. Objawy, które mu towarzyszą powinny ułatwić szybką diagnozę i spowodować, że zostaną podjęte działania ratujące życie.

Wstrząs anafilaktyczny – objawy:

  • bóle i zawroty głowy
  • duszności i trudności w oddychaniu
  • wysypka na skórze (charakterystyczna pokrzywka)
  • bladość skóry
  • obrzęk naczynioruchowy
  • przyspieszenie akcji serca
  • wymioty i biegunka
  • utrata przytomości.

Wstrząs anafilaktyczny może pojawić się już w kilka minut, a nawet sekund po kontakcie z alergenem. Warto jednak pamietać, że anafilaksja miewa także postać dwufazową. Zdarza się, że druga reakcja anafilkatyczna występuje w odstępie nawet do 12 godzin od pierwszej.

Wstrząs anafilaktyczny – pierwsza pomoc

Zagrażające życiu objawy wstrząsu anafilaktycznego powstrzymuje adrenalina. Należy ją podać jak najszybciej, wstrzykując w przednią boczną część uda. Jeśli to możliwe, niezwłocznie trzeba też przerwać kontakt chorego z alergenem bedącym przyczyną reakcji anafilkatycznej (na przykład usunąć żądło owada).

W przypadku anafilaksji ogromne znaczenie ma czas. Co zrobić, jeśli napotkamy osobę, której dolegliwości będą świadczyć, że wystapił wstrząs anafilaktyczny?

Pierwsza pomoc –  zasady:

  1. Nawiąż kontakt z osobą poszkodowaną. Możesz na przykład potrząsnąć jej ramieniem i zapytać czy Cię słyszy.
  2. Jeśli osoba poszkodowana jest przytomna, spróbuj z nią porozmawiać. Być może wie, na co jest uczulona albo w przeszłości przechodziła już wstrząs anafilaktyczny i posiada przy sobie zestaw antywstrząsowy.
  3. Wezwij Pogotowie Ratunkowe, dzwoniąc pod numer 999 lub 112. Rozmowę rozpocznij od podania lokalizacji w jakiej się znajdujesz.
  4. Osobę poszkodowaną ułóż na plecach z nogami uniesionymi do góry lub w pozycji bocznej ustalonej.

Osoba, której udzielasz pomocy może być nieprzytomna. Udrożnij jej drogi oddechowe i odchyl głowę do tyłu. W takiej pozycji pozostaw ją aż do przyjazdu pomocy medycznej, monitorując regularnie oddech.

Jeśli osoba poszkodowana jest nieprzytomna i nie oddycha rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową.

W przypadku udzielania pierwszej pomocy osobie, która doświadczyła wstrząsu anafilkatycznego sposób postępowania wobec dorosłych i dzieci jest taki sam.

W sytuacji, kiedy wstrząs anafilkatyczny dotyka drugą osobę, należy wiedzieć jak poprawnie zareagować. Ale każdy z nas powinien zadbać także o swoje własne bezpieczeństwo. Jeśli wiesz, że jesteś uczulony na dany alergen, zachowaj szczególną ostrożność w sytuacjach, w których możesz zostać narażony na kontakt z nim. Poinformuj innych o alergiach, z którymi sie zmagasz. Dobrym pomysłem jest np. noszenie opaski na rękę z informacją o alergii, która w sytuacji zagrożenia życia ułatwi działanie osobie udzielającej Ci pomocy. Jeśli w przeszłości doświadczyłeś wstrząsu anafilaktycznego noś przy sobie zestaw przeciwwstrząsowy.