Czy palenie w ciąży jest faktycznie tak szkodliwe, jak mówią?

O szkodliwości palenia papierosów i jego skutkach dla zdrowia powiedziano chyba już wszystko. Lekarze i naukowcy nie mają wątpliwości co do tego, że jest to niezwykle szkodliwy nałóg, a porzucenie go może mieć natychmiastowe korzyści dla zdrowia. Jednak jeśli chodzi o palenie w ciąży, z jakiegoś powodu zdania są podzielone. 

Przygotowania do zapłodnienia i palenie w ciąży

Kiedy para przygotowuje się do założenia rodziny, lekarze ginekolodzy zgodnie twierdzą, że im wcześniej oboje rzucą palenie, tym lepiej. Po pierwsze, palenie może powodować problemy z płodnością. Po drugie, nałóg może powodować również uszkodzenia DNA w spermie mężczyzny, które potem są przekazywane potomstwu. U kobiety, substancje toksyczne w papierosach mogą tak samo wpływać na DNA jaja płodowego. 

Dobra wiadomość jest taka, że mężczyźni produkują nowe plemniki prawie cały czas, dlatego jak tylko rzucą palenie, nowe osobniki nie będą nosiły już śladów palenia. Zła wiadomość jest taka, że u kobiety ten czas może być wydłużony nawet do roku.

Palenie w ciąży

Co, jeśli ciąża jest zaskoczeniem i przyszła mama dowiaduje się o niej około 5-6 tygodnia? Większość kobiet nie wie przecież od razu, że zaszła w ciążę, spożywa pewne ilości kofeiny, niezdrowego jedzenia lub alkoholu. I palą papierosy. Na to nie da się niestety nic poradzić, ale na szczęście embrion w pierwszym miesiącu od zapłodnienia odżywia się wyłącznie poprzez ciałko żółte. Jest więc samowystarczalne.

Gdy tylko przyszła mama dowie się o ciąży, powinna jak najszybciej porzucić palenie papierosów. Największe ryzyko uszkodzenia płodu występuje w 5 do 10 tygodnia ciąży, a więc w czasie, kiedy wytwarza się łożysko łączące mamę z dzieckiem. Im dłużej i/lub więcej ciężarna pali, tym większe ryzyko narażenia dziecka na powikłania. Dlaczego?

U palących ciężarnych, częściej niż u niepalących, występuje ryzyko poronienia niespowodowanego wadami chromosomalnymi. Składniki dymu tytoniowego zmniejszają ilość hormonów podtrzymujących ciążę. Palenie w ciąży stanowi również realne ryzyko niskiej masy urodzeniowej, niewydajnego łożyska (wskazanie do przedwczesnego porodu cięciem cesarskim), łożyska przodującego, a także wad urodzeniowych. Dzieci jeszcze w macicy otrzymują bardzo małą dawkę tlenu, co wpływa negatywnie na ich proces oddychania po urodzeniu i pośrednio prowadzi do śmierci łóżeczkowej. 

Palenie tytoniu w ciąży może również stanowić ryzyko dla samej ciężarnej. Do istotnych konsekwencji podtrzymywania tego nałogu należy stan przedrzucawkowy, a więc zatrucie ciążowe oraz wytworzenie nadciśnienia ciążowego. 

palenie w ciąży i w laktacji

Palenie podczas karmienia piersią

Czy palenie podczas laktacji ma jakikolwiek wpływ na dziecko? Nawet jeśli urodziło się o czasie i całkowicie zdrowe, po porodzie najlepiej całkowicie powstrzymać się od palenia tytoniu, a także pilnować, aby najbliższe otoczenie dziecka było od niego wolne. Oto kilka powodów:

– Dziecko przebywając w otoczeniu palacza pali biernie. Ma to równie szkodliwy wpływ na nie, co palenie czynne.

– Palenie papierosów wpływa na laktację. Skraca jej czas, może również zmniejszać ilość produkowanego przez matkę mleka. 

– Podobnie jak w ciąży, dym tytoniowy wpływa na układ hormonalny kobiety, a to hormony w ogromnej mierze odpowiadają za laktację.

Bierne palenie w ciąży

Ciężarna odstawiła palenie jak tylko dowiedziała się o ciąży lub w ogóle nie paliła przed zapłodnieniem, ale osoby w jej otoczeniu robią to regularnie. Czy ma to jakikolwiek wpływ na ciążę?

Bierne palenie wpływa na ciążę niemal w takim samym stopniu, co palenie czynne. W wydychanym powietrzu jest przecież tyle samo chemikaliów i toksyn, co we wdychanym. Dlatego nie ma znaczenia, czy ciężarna sama to robi czy przebywa w bliskim otoczeniu palaczy, szczególnie partnera lub przyjaciół. Skutki palenia w ciąży mogą być takie same. 

Kontrowersję mogą stanowić poglądy, że kiedyś zarówno ciężarne jak i ich środowisko paliły i dzieci rodziły się zdrowe. Uważało się, że palenie w ciąży nie szkodzi. Nie jest to do końca prawda. Diagnostyka prenatalna była kiedyś zupełnie niewykształcona, podobnie jak neonatologia. Poronienia lub wady urodzeniowe nie zawsze były wyjaśniane i łączone ze stylem życia matki i ojca dziecka. Dzisiaj wiadomo już jak bardzo niekorzystny wpływ ma palenie papierosów w ciąży. 

Wiele kobiet w ciąży rozmawia ze swoimi znajomymi lub członkami rodziny na temat trudności z rzuceniem palenia. W odpowiedzi słyszą, że szybkie porzucenie nałogu może być niebezpieczne dla zdrowia ich, a nawet dziecka. Efekt detoksu może nieść przykre konsekwencje, m.in silny stres, który negatywnie wpływa na serce. Czy jest to prawdą?

Na szczęście ogromna większość lekarzy w Polsce i za granicą jest zdania, że owszem, stres nie jest dobry, ale jeszcze gorsze jest palenie w ciąży. Im szybciej zostanie porzucony nałóg, tym lepiej dla matki i płodu. Jak rzucić palenie w ciąży Istnieją techniki i terapie zastępcze, o które wystarczy zapytać lekarza prowadzącego i rodzinnego lub farmaceutę. Uświadomienie sobie również konsekwencji palenia w okresie ciąży jest kluczowe w zmianie swoich szkodliwych nawyków.

Zastrzegamy, że niniejszy serwis ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Żadna treść w nim zamieszczona nie stanowi porady medycznej, dietetycznej, kosmetologicznej ani farmaceutycznej. Pracownicy Serwisu dokładają wszelkich starań, aby treść w nim zamieszczona była zgodna z najnowszą wiedzą medyczną, jednakże droga profilaktyki oraz leczenia zależy wyłącznie od Pacjenta i jego lekarza. Serwis nie udziela porad medycznych ani świadczeń zdrowotnych w rozumieniu ustawy art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.

Właściciel Serwisu jest jedynym podmiotem władnym rozpowszechniania treści w nim zamieszczonych. Żaden utwór nie może być powielany i/lub rozpowszechniany w żaden sposób bez pisemnej zgody Właściciela. Jakiekolwiek naruszenie tego zapisu, w formie drukowanej, mechanicznej czy elektronicznej, jest zabronione prawnie.