fototyp skóry

Opalona skóra prezentuje się bardzo atrakcyjnie, ale ekspozycja ciała na słońce ma również wiele negatywnych konsekwencji. Promieniowanie słoneczne może prowadzić do oparzeń i podrażnień skóry, a nawet chorób nowotworowych. Uszkadzając włókna kolagenowa i elastynowe, promieniowanie ultrafioletowe przyspiesza także procesy starzenia. Skóra, aby nabrać koloru, a przy tym nie ulec uszkodzeniu potrzebuje skutecznego zabezpieczenia. Jaki krem do opalania wybrać, aby zapewnić jej należyty poziom ochrony?

Czym jest fototyp skóry?

Melanina to naturalnie występujący w organizmie pigment skóry, który może mieć różne odcienie. To od niej zależy posiadany kolor oczu, włosów, a także rodzaj karnacji. Jej powstawanie odbywa się w trakcie melanogenezy – procesu, w którym kluczową rolę odgrywa enzym zwany tyrozynazą. Melanina występuje w trzech rodzajach: eumelaniny o ciemnobrązowym zabarwieniu, feomelaniny w żółto-czerwonym odcieniu i neuromelaniny obecnej w układzie nerwowym. Co ciekawe, liczba komórek wytwarzających melaninę u każdego człowieka jest taka sama, jednak jej ilość różni się i jest uwarunkowana genetycznie. Jednym z głównych zadań melaniny jest zapobieganie uszkodzeniom skóry związanym z działaniem promieniowania UV. To właśnie od jej poziomu zależy jak bardzo organizm pozostaje na nie odporny. Na podstawie ilości melaniny można określić fototyp skóry człowieka. Ten system klasyfikacji został opracowany w 1975 r. przez Thomasa B. Fitzpatricka i wyróżnia 6 rodzajów karnacji. Jej określenie pozwala oszacować ryzyko uszkodzeń i chorób skóry wynikających z eksponowania ciała na słońce.

Rodzaje karnacji – jak je rozpoznać?

Znajomość własnego fototypu skóry ułatwia dobór odpowiedniego kosmetyku do opalania. W jego rozpoznaniu brane pod uwagę są takie cechy jak odcień skóry, kolor włosów i oczu oraz sposób, w jaki skóra reaguje na kontakt ze słońcem.

  • Fototyp I – celtycki

Fototyp celtycki charakteryzuje bardzo jasna skóra o delikatnie różowym zabarwieniu, która nigdy się nie opala. To rodzaj karnacji wymagający szczególnej ochrony przed promieniowaniem słonecznym i najbardziej podatny na podrażnienia i poparzenia. Fototyp I najczęściej występuje u osób o włosach blond, rudych, a także posiadających jasnoniebieskie lub zielone oczy.

  • Fototyp II – północnoeuropejski

Właścicielami północnoeuropejskiego typu karnacji są zwykle blondyni i blondynki. Temu rodzajowi karnacji towarzyszą też niebieskie oczy i/lub piegi. W tym przypadku opalanie skóry jest trudne, ale możliwe. W pierwszej kolejności zwykle towarzyszy mu zaczerwienienie i rumień.

  • Fototyp III – środkowoeuropejski

Włosy brązowe lub w kolorze ciemnego blondu, piwne, brązowe, szare lub niebieskie oczy – to cechy charakterystyczne środkowoeuropejskiego fototypu skóry. W polskiej szerokości geograficznej jest on powszechny i pozwala na uzyskanie wakacyjnej opalenizny.

  • Fototyp IV – południowoeuropejski

Jego przedstawicielom często zazdrościmy oliwkowej karnacji i łatwości z jaką skóra nabiera brązowego pigmentu już przy pierwszych kontaktach ze słońcem. Dużą odporność na poparzenia słoneczne wykazują osoby o brązowych oczach i ciemnych włosach.

  • Fototypy V i VI są charakterystyczne odpowiednio dla przedstawicieli rasy żółtej i rasy czarnej.

Jaki filtr do opalania wybrać?

Osoby z fototypem I i II są najbardziej narażone na poparzenia skóry i choroby związane z opalaniem. Jego posiadaczom zaleca się nakładanie kosmetyków o najwyższym poziomie ochrony przeciwsłonecznej SPF 50+ i zdecydowanie odradza korzystanie z kremów i balsamów do opalania poniżej SPF 30. Osoby z fototypem celtyckim w zasadzie całkowicie powinny zrezygnować z eksponowania ciała na słońce w godzinach największego promieniowania, a wszelkie zmiany na skórze, w szczególności w obrębie pieprzyków, zawsze konsultować ze specjalistą. Fototyp III jest jednym z najpopularniejszych w Polsce. Osoby, które identyfikują się z jego cechami nie powinny wybierać kosmetyków do opalania z poziomem ochrony niższym niż SPF 15. Osoby z fototypem IV z łatwością się opalają, jednak nawet one nie powinny całkowicie rezygnować z zabezpieczania skóry preparatami z filtrem ochronnym. Również w ich przypadku zalecany jest filtr SPF 15, szczególnie w pierwszych dniach opalania. Jeśli skóra jest już opalona dopuszczalne są także preparaty do opalania z niższym poziomem ochrony. Warto pamiętać, że decydując o wyborze kosmetyku do opalania należy wziąć pod uwagę nie tylko posiadany fototyp skóry, ale też porę roku, strefę klimatyczną w jakiej się przebywa oraz np. ukształtowanie terenu – w górach można doznać poparzenia słonecznego nawet zimą. Fototypy V i VI to rodzaje karnacji naturalnie chronione, które w zasadzie nie ulegają poparzeniom słonecznym. W tym przypadku można pozwolić sobie na kosmetyki z niskim poziomem ochrony SPF.

Preparaty do opalania – czym jest współczynnik PPD?

Zastanawiając się jaki filtr do opalania wybrać, większość osób opiera swoją decyzje wyłącznie w oparciu o wskaźnik SPF. Tymczasem na opakowaniach znaleźć można informację również o PPD. Czym jest SPF? To Sun Protection Factor, wskaźnik określający zakres ochrony przed promieniowaniem UVB, powodującym rumień i zaczerwienienie skóry. Nawet jego wysoki stopień nie stanowi jednak całkowitego zabezpieczenia np. SPF 50 chroni skórę maksymalnie na poziomie 98%. Promieniowanie słoneczne zawiera nie tylko promieniowanie UVB, ale także UVA. Jego konsekwencje najczęściej nie są widoczne od razu, ale za to bardzo istotne. Promieniowanie UVA przenika do głębszych warstw skóry i może prowadzić do tak poważnych schorzeń jak np. rak skory. Przyspiesza także wiotczenie skóry czy sprzyja powstawaniu zmarszczek. Może też prowadzić do podrażnień. PPD – czyli Persistent Pigment Darkening jest analogicznym wskaźnikiem do SPF, przy czym odnosi się do promieniowania UVA. Aby zapewnić skórze kompleksową ochronę w trakcie ekspozycji na słońce, warto wybierać preparaty do opalania zawierające filtry przeciwsłoneczne z wysoką ochroną zarówno SPF jak i PPD.

Jaki krem do opalania sprawdzi się do wrażliwej skóry?

Preparaty do opalania mogą zawierać zarówno filtry mineralne jak i chemiczne. Te pierwsze tworzą na skórze specjalny film ochronny, który odbija promienie słoneczne. Filtry chemiczne wnikają z kolei do skóry i dopiero tam neutralizują promieniowanie UV, pochłaniając je i uwalniając na zewnątrz w postaci ciepła. Do filtrów mineralnych należą dwutlenek tytanu oraz tlenek cynku, z kolei do filtrów chemicznych zaliczamy np. oxybenzon, oktokrylen czy homosalat. Jaki krem do opalania powinny wybrać osoby z wrażliwą skórą? Dla nich rekomenduje się preparaty do opalania zawierające filtry mineralne. Ich aplikacja może pozostawiać na skórze białe ślady, jednak właściwości filtrów mineralnych pozostają bardziej bezpieczne i przejawiają mniejszą skłonność do podrażnień skóry jak filtry chemiczne. W przypadku suchej skóry warto oprócz filtrów UV zwrócić uwagę również na obecność w produktach do opalania składników o działaniu nawilżającym takich jak pantenol, aloes czy kwas hialuronowy.