karmienie mlekiem modyfikowanym

karmienie mlekiem modyfikowanym

Gdy nadchodzi czas podjęcia decyzji, w jaki sposób karmione będzie nowo narodzone dziecko, większość nowych mam nastawia się na karmienie piersią. Słusznie, bo u ssaków, w tym u człowieka, gruczoły mleczne właśnie do tego zostały stworzone. Jednakże nie zawsze karmienie naturalne jest możliwe i proste, dlatego wielu rodziców podejmuje decyzję, aby wprowadzić karmienie mlekiem modyfikowanym lub mieszane. Jak się do tego przygotować i czy można w ten sposób karmić na żądanie?

Karmienie mlekiem modyfikowanym – dlaczego?

Teoretycznie karmienie piersią powinno przyjść każdej mamie z łatwością. Odbywało się to w ten sposób od zarania dziejów, a mleko modyfikowane w obecnej formie to stosunkowo młody wynalazek. Dlaczego więc coraz więcej rodziców decyduje się na wprowadzenie mleka modyfikowanego już od najmłodszego wieku dziecka?

Chociaż Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby przez pierwsze sześć miesięcy życia dziecka karmić je wyłącznie piersią, rzeczywistość, z którą spotykają się młodzi rodzice, bywa brutalna. Do najczęstszych trudności należą:

  • kłopoty z przystawieniem i przyssaniem buzi dziecka do piersi, nieraz pomimo porad od położnej laktacyjnej
  • problemy zdrowotne u mamy, również te wcześniej niezdiagnozowane, na przykład niektóre zespoły metaboliczne bądź nieprawidłowa gospodarka hormonalna
  • medyczne przeciwwskazania do karmienia, np. czynna gruźlica i zakażenie wirusem HIV
  • brak wsparcia ze strony dalszych członków rodziny oraz starszych dzieci
  • nadmierny strach i stres, które opóźniają wypływ mleka
  • żółtaczka niemowlęca, która sprawia, że dziecko niemal cały czas śpi i nie karmi się prawidłowo
  • stosowanie przez mamę niektórych leków, których odstawienie na czas karmienia naturalnego stanowiłoby ryzyko dla jej zdrowia
  • wypisanie maluszka do domu, kiedy u mamy wystąpiły komplikacje poporodowe i musiała zostać w szpitalu
  • zespoły metaboliczne u dziecka

Zdarza się również, że mama z jakiegoś powodu jest po prostu niechętna karmieniu piersią. Wynika to z czynników psychologicznych, które nie powinny być oceniane negatywnie przez osoby postronne. Powinna ona jednak uzyskać rzetelną informację, co do rodzajów mleka modyfikowanego lub możliwości karmienia mieszanego, które może być w jej przypadku dobrym wyjściem.

Karmienie mieszane noworodka i niemowlęcia – dlaczego?

Jest to schemat żywienia maluszka polegający na karmieniu go zarówno mlekiem modyfikowanym, jak i naturalnym. Może się to odbywać za pomocą:

  • naprzemiennego przystawiania do piersi i karmienia butelką z mieszanką
  • karmienia mlekiem modyfikowanym w ciągu dnia i piersią w nocy bądź odwrotnie
  • karmienia butelką tak mlekiem modyfikowanym, jak odciągniętym za pomocą laktatora.

Taki schemat, to jest karmienie mieszane noworodka i niemowlęcia, ma swoje wady i zalety. Do korzyści należy z pewnością elastyczność, którą otrzymują rodzice, przede wszystkim mama, ponieważ nie musi przystawiać malucha na żądanie. Zostawienie karmienia ojcu pozwala również na budowanie przez niego więzi z dzieckiem – więzi, która przy karmieniu piersią jest de facto zarezerwowana dla mamy. Ponadto, jeśli w domu są inne, starsze dzieci, mama może zajmować się nimi w równym stopniu, ponieważ nie tylko ona jest w stanie karmić najmłodszego malucha. W przypadku, kiedy mama nie ma wyboru i musi wrócić do pracy, karmienie piersią i mlekiem modyfikowanym jednocześnie pozwala innym opiekunom – na przykład babci lub niani, odpowiednio zaopiekować się dzieckiem. Karmienie mieszane jest również pomocne, jeśli dziecko zostało urodzone przedwcześnie lub jest za słabe, aby ssać pierś, a laktacja jeszcze się w pełni nie uruchomiła.

Czy jednak karmienie mieszane szkodzi dziecku? Są pewne wady takiego rozwiązania. Jeśli jest ono wprowadzone już na samym początku przygody z karmieniem, butelka może zaburzać naturalny odruch ssania u dziecka i nieco je rozleniwiać. Może mu również zaburzać poczucie smaku, to jest sprawić, że z czasem przestanie akceptować mleko modyfikowane lub to z piersi.

Karmienie mlekiem modyfikowanym –mity

Istnieje wiele mitów dotyczących karmienia mlekiem modyfikowanym. Wynikają one głównie ze złej prasy, którą miały mieszanki, zanim rynek został uregulowany przez przepisy Unii Europejskiej. Obecnie składy mleka są ściśle kontrolowane pod względem ilości składników odżywczych, a różnią się substancjami dodatkowymi. Dlatego rodzice mogą wybrać mleka bardziej lub mniej słodkie czy tłuste.

Mit: tylko karmienie piersią umożliwia budowanie więzi z mamą

Więź z mamą budowana jest na wielu płaszczyznach, a karmienie jest tylko jedną z nich. Karmiąc butelką z mlekiem modyfikowanym, również można ją nawiązać, jeśli mówimy do dziecka z miłością, przytulamy je i nawiązujemy kontakt wzrokowy. Karmienie butelką umożliwia również budowanie więzi między dzieckiem, a ojcem, a także starszym rodzeństwem.

Mit: mleko modyfikowane jest bardzo złej jakości

Chociaż zdarzają się mleka, które pozostawiają wiele do życzenia pod względem składu, na rynku można znaleźć marki, które bardzo dbają o to, aby dziecko otrzymywało tylko to, co najlepsze i potrzebne w jego rozwoju. Obecnie dobrej jakości mleko modyfikowane jest zbliżone składowo do mleka mamy.

Mit: mleko modyfikowane powoduje późniejszą nadwagę u dzieci

To może być prawda tylko w przypadku, jeśli dziecko się przekarmia lub podaje mu się mleko ze zbyt wysoką zawartością glukozy. Nie tylko może to powodować otyłość, ale wyrabiać również złe nawyki żywieniowe, to jest uzależnienie od cukru. Jednakże można temu w prosty sposób zaradzić poprzez wybór dobrego składowo mleka. Na przykład Hipp Pre Bio mleko początkowe zawiera wyłącznie naturalnie występujące cukry, w tym laktozę, dzięki czemu uważane jest za lekkostrawne i może być stosowane w karmieniu mieszanym lub wyłącznym.

Mit: mleko modyfikowane powoduje alergie u dziecka z powodu mleka krowiego

Nie ma dowodów na to, że składniki na bazie mleka krowiego obecne w mleku modyfikowanym jako takie powodują alergię. Reakcje alergiczne zależą od predyspozycji małego organizmu, nie zaś od ekspozycji na dany składnik. Przykładem może być alergia na białko mleka krowiego u dzieci karmionych piersią. Matka, jeśli chce je kontynuować, musi wtedy zrezygnować z wszelkiego rodzaju nabiału krowiego w diecie. Podobnie może być z owocami, niektórymi zbożami czy każdym innym potencjalnym alergenem. Istotne jednak jest, aby uważnie obserwować dziecko i jego reakcje na poszczególne pokarmy.

Mit: mleko modyfikowane nie wspiera prawidłowego rozwoju układu nerwowego

Kiedyś owszem, producenci mogli stosować wolną amerykankę, gdy chodziło o skład mleka modyfikowanego. Jednakże regulacje Unii Europejskiej zakładają obecnie, że mieszanki muszą zawierać odpowiednią ilość konkretnych składników wspierających dobry rozwój dziecka, w tym układu nerwowego i mózgu. Należą do nich na przykład kwasy DHA.

mleko modyfikowane

Karmienie mlekiem modyfikowanym na żądanie

Na rynku można obecnie odnaleźć żywność dla dzieci bardzo dobrej jakości, dotyczy to również mleka modyfikowanego. Ograniczenie w nich cukrów i tłuszczy nasyconych, a zastąpienie ich kwasami nienasyconymi sprawia, że mieszanka jest bezpieczniejsza i łatwiej strawialna dla rozwijającego się układu pokarmowego. Dlatego możliwe jest już karmienie mlekiem modyfikowanym na żądanie, podobnie jak przy karmieniu piersią. Są jednak pewne zasady, o których rodzice powinni pamiętać i bezwzględnie się do nich stosować:

  • niezużyte mleko należy wylać, ponieważ poprzez ślinę mogą się w nim rozwijać bakterie,
  • przygotowanego mleka nie należy podgrzewać w mikrofalówce, bo grozi to poparzeniem,
  • dziecka nie należy przekarmiać. W razie potrzeby można przygotować dodatkową ilość w nowej butelce, zamiast zmuszać malucha do jedzenia,
  • nie zawsze informacje na opakowaniu dotyczące ilości i częstotliwości karmień sprawdzają się u dzieci. Niektóre z nich wolą na przykład jeść częściej, a mniej, szczególnie w przypadku mleka lekkostrawnego,
  • do przygotowania mieszanki należy używać wyłącznie miarki dołączonej do opakowania. Tylko w ten sposób ma się pewność co do odpowiedniej ilości proszku,
  • butelki po każdym karmieniu należy umyć pod bieżącą wodą i do pewnego wieku dziecka – wyparzać wrzątkiem bądź wygotowywać.

Karmienie mlekiem modyfikowanym noworodka – przygotowanie

Jeśli mama jeszcze przed porodem wie, że karmić będzie mieszanką, łatwiej się jej będzie przygotować do całego procesu, mając wszystkie niezbędne akcesoria w domu. Potrzebnych będzie na pewno kilka butelek i smoczków, aby móc swobodnie wyruszyć w podróż i nie musieć martwić się o mycie butelki przed następnym karmieniem. I tutaj w zasadzie można zaprzestać, bo inne akcesoria są opcjonalne, w zależności od sposobu spędzenia wolnego czasu przez rodzinę. Przydadzą się:

  • termos na wodę. Dzięki niemu woda do przygotowania mleka będzie w idealnej temperaturze, co sprawdzi się, gdy dziecko nagle zgłodnieje lub rodzic wyruszy z nim na spacer,
  • plastikowe pojemniki na mleko w proszku, do których można wsypać odliczoną ilość miarek. Pomoże to precyzyjnie przygotować mieszankę na spacerze lub u rodziny,
  • opakowanie termiczne, które utrzyma temperaturę mleka, jeśli nie może ono być spożyte od razu (należy jednak stosować się do instrukcji producenta mleka, ile czasu napoczęte mleko może być zdatne do spożycia),
  • pojemnik do parowego wyparzania butelek i smoczków w mikrofalówce, aczkolwiek wiele mam radzi sobie za pomocą dużego garnka i wrzątku,
  • szczotka do mycia butelek i smoczków.

Przygotowanie mleka modyfikowanego w odpowiedniej temperaturze może być szczególnie kłopotliwe w nocy, kiedy dziecko budzi się głodne, płacze i natychmiast chce jeść. Termos jest wtedy bardzo dobrym rozwiązaniem, jeśli przygotuje się wodę odpowiednio wcześniej. Na wypadek szybkiego karmienia, przygotowanie mieszanki potrwa mniej niż minutę.

Nie warto kupować natomiast dużej ilości mleka modyfikowanego na samym początku, ponieważ nigdy nie wiadomo, jak dziecko zareaguje na konkretną markę i typ mleka. W szpitalach na oddziałach położniczych często znaleźć można pojedyncze buteleczki z gotowym mlekiem, co pozwala wypróbować różne rodzaje.

Karmienie noworodka mlekiem modyfikowanym – jakie mleko wybrać?

Istnieje wiele marek producentów mieszanek mlecznych, które formułują składy swoich produktów w sposób zgodny z wytycznymi UE, jednak różnią się dodatkami. Większa ilość olejów może sprawić, że mleko będzie bardzo tłuste i ciężej strawialne, a dodatek glukozy co prawda poprawi smak mleka, ale wprowadzi niepotrzebny cukier do diety maluszka. Warto również wiedzieć zawczasu, jakie rodzaje mleka można znaleźć w sklepach i aptekach.

Pre

Mleko z oznaczeniem PRE jest przeznaczone dla dzieci wcześniaczych (od słowa premature) oraz wymagających opieki na oddziałach neonatologicznych i z niską wagą urodzeniową. Zawiera ono więcej tłuszczy niż inne, ponieważ ich zadaniem jest szybkie wyprowadzenie noworodka do optymalnej dla niego wagi.

HA

Hipoallergenic, czyli hipoalergiczne, to mleko dla dzieci, u których podejrzewa się wystąpienie reakcji alergicznych, w szczególności na białko mleka krowiego (BMK). Wbrew pozorom, nie ma to nic wspólnego z nietolerancją laktozy. Alergia na białko mleka krowiego występuje, kiedy układ pokarmowy dziecka nie jest w stanie poradzić sobie ze skomplikowaną budową białek obecnych w mleku. Produkty z oznaczeniem HA mają częściowo hydrolizowane białko, przez co łańcuch jest „prostszy” w trawieniu.

AR

W mleku tego typu znaleźć można składniki skrobiowe w większej ilości, co ma pomóc dzieciom przyjmować więcej pokarmu. Delikatne ulewanie jest u dzieci normalne, szczególnie na początku życia, z powodu nierozwiniętego układu pokarmowego, jednak u tych, które mają większy problem z utrzymaniem pokarmu, lekarz może zalecić stosowanie mleka z oznaczeniem AR.

AntiColic, Comfort

Pierwsze trzy miesiąca życia dziecka często upływają pod znakiem kolek niemowlęcych. Ich geneza nie została jeszcze do końca opisana, jednak uważa się, że to niedojrzały układ pokarmowy maluszka jest za nie odpowiedzialny. A co oznaczają kolki niemowlęce, wiedzą najlepiej rodzice, którzy muszą dniami i nocami tulić dziecko w odpowiedniej pozycji, aby mu choć trochę ulżyć. Dla takich właśnie dzieci stworzono mleko tak zwane antykolkowe. Mleka te zawierają często mniej laktozy, która może powodować nadmierne powstawanie gazów w jelitach, razem ze zmienioną strukturą białek. Mleka antykolkowego nie powinno się jednak podawać dzieciom, które nie wykazują do nich tendencji, a więc profilaktycznie, ponieważ może to zaburzać naturalną zdolność do nauki trawienia białka mleka krowiego.

LGG, LCP

Mleko dla dzieci ze stwierdzoną alergią na białko mleka krowiego, u którego już pojawiły się takie objawy, tj. zmiana koloru stolca, śluz w pieluszce, niteczki krwi oraz specyficzny zapach. Mleko to, a właściwie preparat mlekozastępczy, zawiera białko, które zostało poddane całkowitej hydrolizie, czyli rozbiciu na pojedyncze peptydy, co nie powoduje reakcji obronnej organizmu. W związku z tym mają one bardzo specyficzny zapach i smak, jednak dzieci, które nie zdążyły się jeszcze przyzwyczaić do wielu smaków, dobrze je tolerują. Przy rozszerzaniu diety należy również zrezygnować całkowicie z podawania dziecku produktów nabiałowych, jeśli podawany jest preparat mlekozastępczy.

Są to dość drogie produkty, które można uzyskać dużo taniej, jeśli wydawane są na receptę. Receptę może wydać lekarz POZ po uzyskaniu opinii od alergologa dziecięcego.

Mleko sojowe

Mleko na bazie roślinnej jest przeznaczone dla dzieci z nietolerancją laktozy i może być stosowane od pierwszych dni życia. Co ważne, to, że mleko nie zawiera laktozy nie oznacza wcale, że nie będzie zawierało białka mleka krowiego. Laktoza to cukier, dlatego jej nietolerancja nie jest jednoznaczna z uczuleniem na białko.

Oznaczenia liczbowe

1 to mleko przeznaczone dla dzieci urodzonych o czasie, bez specyficznych potrzeb żywieniowych. Może być stosowane do 6 miesiąca życia. 2 to oznaczenie mleka idealnego od 6 do 12 miesiąca życia dziecka (w zależności od marki). 3-kę stosuje się u dzieci od pierwszego roku (chociaż w przypadku marki HIPP, może to być nawet 10 miesiąc życia), a 4-kę – od drugiego roku. Warto nadmienić, że w tym momencie mleko modyfikowane nie jest już niezbędne, ponieważ to odpowiednio zbilansowana dieta powinna zapewnić dziecku wszystkie mikroelementy do zdrowego rozwoju. Niektóre dzieci jednak wciąż preferują tego typu produkty.

Mleko kozie

Coraz częściej rodzice decydują się na podanie dziecku mleka koziego. Jest ono wytwarzane na tej samej zasadzie, co na mleku krowim i zawiera podobne w strukturze białko. Z tego też powodu nie jest ono alternatywą dla dzieci uczulonych na BMK. Co ważne, nie wolno podawać naturalnego mleka koziego dzieciom do 12-tego miesiąca życia, ponieważ wysoka zawartość niektórych minerałów zbyt obciąża ich nerki. Mleko początkowe na bazie mleka koziego jest bezpieczne dla dzieci nawet od pierwszych dni życia, pod warunkiem, że zostało optymalnie skomponowane pod względem zawartości witamin i minerałów.