Witamina D – dawkowanie dla dorosłych i dla dzieci
Czym jest witamina D?
Jest to związek pochodny cholesterolu, rozpuszczalny w tłuszczach. Niezależnie od formy jej pozyskiwania, jej metabolizm jest uzależniony od prawidłowego trawienia lipidów. Do jej głównych zadań należy m.in. wspomaganie:
- mineralizacji kości i zębów
- zwiększenia wchłaniania innych związków, w tym wapnia i fosforanów
- regulowania gospodarki wapniowo-fosforanowej
- właściwej pracy mięśni
- działania komórek odpornościowych
- regulowania poziomu wydzielania parathormonu.
Jeżeli poziom parathormonu jest za wysoki, aktywna forma witaminy D zamiast wspomagać mineralizację kości może mieć wpływ na powstanie efektu odwrotnego – resorpcji kości.
Skąd czerpać naturalną witaminę D?
Naturalna witamina D jest wytwarzana w organizmie pod wpływem promieniowania słonecznego. Szczególnie pod wpływem promieni UVB powstaje prewitamina D3, która następnie jest przekształcana w witaminę D3. Trafia ona do wątroby, której zadaniem jest zamienić ją na formę 25(OH)D – kalcydiol (tę zazwyczaj zleca się do oznaczenia we krwi). Następnie, dzięki parathormonowi powstaje forma aktywna: 1,25(OH)2D, tj. potrafiąca wywoływać odpowiedź komórkową.
W sytuacji, gdy wytwarzanie własnej witaminy D jest niemożliwe lub utrudnione, lekarz może zalecić suplementację.
Czy witamina D znajduje się w żywności?
Tę rozpuszczalną w tłuszczach witaminę można znaleźć w żywności, jednak czerpanie jej tylko z tych źródeł mogłoby być dla wielu osób utrudnione. Najwięcej znajduje się jej w tłustych rybach morskich, w tym makreli, sardynce, łososiu czy śledziu. Osoby niespożywające mięsa mogą ponadto sięgać po żółtka jaj i grzyby. Obecnie w sklepach można zakupić wiele produktów wzbogacanych o ten związek, w tym margaryny, płatki śniadaniowe czy napoje i wyroby roślinne mające zastępować tradycyjny nabiał.
Jak dawkować witaminę D?
Dawkowanie witaminy D zależy przede wszystkim od celu, jaki chce się osiągnąć, tj. uzupełnienie diety/profilaktykę lub leczenie niedoborów. Warto również w tym miejscu zaznaczyć, że indywidualne zalecenia mogą różnić się od ogólnych wytycznych, szczególnie jeśli lekarz zleci wykonanie badanie oznaczenia witaminy D i stwierdzi, że jej wynik jest nieprawidłowy.
Ogólne dawki witaminy D mogą wynosić:
- dla niemowląt do 6. miesiąca życia – 400 UI
- dla niemowląt od 6. Do 12. Miesiąca życia – 400 – 600 UI
- dla dzieci od 1. Do 3. Roku życia – 600 UI
- dla dzieci od 4. Do 10. Roku życia – 600 – 1000 UI
- dla młodzieży od 11. Do 18. Roku życia – 1000 – 2000 UI
- dla ogólnie zdrowych osób dorosłych – 1000 – 2000 UI
- seniorzy – 1000 – 2000 UI
- kobiety w ciąży i karmiące piersią – 2000 UI
Osoby chorujące na otyłość i z nadwagą mogą otrzymać zalecenie znacznie wyższych dawek, ale należy je stosować pod nadzorem lekarza.
Niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym i mieszanką mlekozastępczą mogą pozyskiwać właściwą ilość z tych właśnie produktów, natomiast rodzice dzieci karmionych piersią, jeżeli mama suplementuje ten związek, mogą otrzymać zalecenie częściowej suplementacji u malucha. W przypadku kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz małych dzieci podawanie witaminy D powinno odbywać się wyłącznie pod kontrolą lekarza. Nie należy ponadto wystawiać delikatnej skóry dzieci bez ochrony bezpośrednio na działanie promieniowania słonecznego, ponieważ w ich przypadku ryzyko poparzenia i uszkodzenia skóry może przewyższać korzyści w postaci wytworzenia naturalnej witaminy D.
Nadmiar witaminy D
Podobnie jak niedobór, również nadmiar witaminy D może mieć niekorzystny wpływ na zdrowie. Do skutków przedawkowania witaminy D może należeć odkładanie się złogów wapniowych w tkankach miękkich, siła mięśniowa może się osłabić, a także mogą występować zaburzenia pracy serca. Objawy ze strony układu pokarmowego mogą obejmować wymioty, zaparcia, utratę apetytu. W układzie moczowym można mieć do czynienia z kamicą nerkową, zwapnieniem lub niewydolnością nerek czy wielomoczem.
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Piszę o zdrowiu, dietetyce i kosmetologii, opierając się na aktualnej wiedzy medycznej i badaniach naukowych. Nieustannie się dokształcam, by dzielić się z czytelnikami rzetelnymi i aktualnymi informacjami ze świata zdrowia i urody. Sądzę, że świadoma edukacja to klucz do lepszego samopoczucia i mądrych wyborów na co dzień.
