Jakie są rodzaje kawy, jak się je przygotowuje oraz ile zawierają kofeiny?
Gatunki kawy – Arabica i Robusta
Są to gatunki kawowca, z których pochodzą ziarna do produkcji kawy. Robusta charakteryzuje się bardzo wyrazistym, gorzkim, choć niezbyt kwaśnym smakiem. W ustach zostawia posmak nieco ziemisty, kakaowy lub zbożowy. Ma zdolność do wzrostu w różnych warunkach glebowych i atmosferycznych. Arabica zaskarbiła sobie wielu zwolenników z uwagi na łagodniejszy charakter, różnorodność nut smakowych i kwasowość.
Wiele kaw, które kupuje się w sklepie zawiera mieszanki tych dwóch gatunków, ponieważ tworzą one unikalne kompozycje niosące za sobą aromaty ziemi, z której pochodzą i specyficznego klimatu, w którym wzrastają. Są jednak propozycje dla zwolenników samej Arabiki i znalezienie ziaren tylko w tym gatunku nie powinno stwarzać problemów.
Rodzaje kaw i ich przygotowanie
Kawa może pobudzać z uwagi na zawartość kofeina – naturalnego stymulantu. Jednak jeśli różne typy kawy zawierają taką samą ilość espresso, jeden lub dwa szoty, nie będą się od siebie różniły pod względem mocy pobudzenia organizmu. Różnica będzie jednak wyczuwalna w smaku z uwagi na ilość dodanego mleka lub wody i objętości całego napoju. Zatem espresso samo w sobie nie będzie zawierało więcej kofeiny niż np. cappuccino czy caffe latte.
Podwójne espresso – ile kofeiny się w nim znajduje?
Espresso to sama esencja smaku, gdzie bardzo drobno zmielone ziarna poddaje się działaniu gorącej wody pod ciśnieniem. Profesjonalnie wykonane espresso ma na powierzchni delikatną piankę. W jednej porcji znajduje się jedynie 25-30 ml napitku zawierającego ok. 50-70 mg kofeiny. Jest to więc taka sama porcja, jak w klasycznym americano, latte czy cappuccino, jednak dokładne wartości mogą się różnić w zależności do ekspresu, metody przygotowania czy jakości i pochodzenia ziaren. Podwójne espresso zawiera dwa razy większość ilość stymulantu, jakim jest kofeina.
Ile kofeiny ma cappuccino?
Cappuccino to napój składający się z espresso oraz spienionego mleka. Pianka jest bardziej zwarta, wyraźna, a napój tradycyjnie podawany jest w standardowej filiżance. W porównaniu z caffe latte, w którym mleko ma nieco luźniejszą konsystencję, cappuccino może sprawiać wrażenie kawy mocniejszej – goryczka ziaren jest bardziej odczuwalna.
Cappuccino, podobnie, jak inne kawy mleczne mają taką ilość kofeiny, ile znajduje się w nich espresso – z pojedynczą porcją będzie to ok. 50 – 70 mg, a z podwójną – 100 – 140 mg. Gorycz kawy, a przez to przeświadczenie o zawartości kofeiny może być odczuwane inaczej z uwagi na ilość użytego mleka lub wody, a także zawartości syropów smakowych.
Flat white
Jest to kawa dla zwolenników smaków mocniejszych, goryczkowych, połączony z kremowością mleka. Jej smak jest wyrażniejszy niż cappuccino. Składa się z podwójnego espresso, spienionego mleka i cieniutkiej warstwy pianki na powierzchni. Kawa ma kremową konsystencję a spienione mleko dobrze łączy się z kawą. W porównaniu do takiej samej ilości standardowego cappuccino jest to kawa mocniejsza – zawierać może nawet około 120 – 140 mg kofeiny.
Czym różni się latte od latte macchiato?
Oba rodzaje kawy podawane są najczęściej w pojemnych naczyniach. W przypadku latte macchiato jest to często wysoka szklanka, co ma to umożliwić konsumentowi zaobserwowanie warstwowości tej kawy. Tymczasem, caffe latte zawiera dużą ilość spienionego mleka, które mogłoby się nie pomieścić w standardowej filiżance, dlatego do jej podania używa się naczyń o większej pojemności.
Ile kofeiny ma latte macchiato i cafe latte?
Caffe latte i latte macchiato różnią się również sposobem przygotowania napoju. W przypadku latte do szklanki nalewa się najpierw espresso, następnie spienione mleko. Dzięki temu smaki obu składników się ze sobą mieszają, tworząc zbilansowaną kompozycję. W latte macchiato najpierw wlewane jest spienione mleko, następnie espresso. Dzięki temu tworzą się trzy odrębne warstwy zależnie od gęstości składnika: na samym dole jest mleko, następnie espresso, a na samym wierzchu pianka, która oddzieliła się od mleka.
Cafe latte i latte macchiato zawierają podobną ilość kofeiny, w zależności od użytych ziaren, ilości espresso oraz sposobu parzenia – od 60 mg to nawet 120 na porcję (przy jednej lub dwóch porcji espresso). Rozmiar naczynia nie odpowiada za ilość kofeiny – decyduje o niej sama esencja.
Ile kofeiny jest w Americano i Cremie?
Klasyczne americano to porcja espresso dopełniona gorącą wodą. Znajduje się w menu większości kawiarni oraz restauracji i jest to po prostu klasyczna czarna kawa bez fusów. W zależności od liczby porcji espresso może mieć od 60 do 120 mg kofeiny. Crema zawiera nieco więcej kofeiny z uwagi na sposób przygotowania. Dochodzi w nim do dłuższej ekstrakcji, a woda przepływa przez zmielone ziarna przez cały czas przygotowania napoju, dlatego wydobywa z nich więcej kofeiny. Ponadto, ziarna są nieco grubiej mielone niż w samym espresso. Charakterystyczna w kremie jest delikatna kawowa pianka na powierzchni napoju i często ma ona również nieco bogatszy, gorzkawy smak.
W kawiarniach często spotkać się również możemy z kawą z przelewu, tzw. dripem. Jest to kawa przefiltrowana, wolno parzona. Filtr może zatrzymywać większość drobinek, które mogłyby znaleźć się w innych rodzajach czarnej kawy, ale przez to jest ona oceniana przez wielu smakoszy jako bardziej delikatna w smaku. Zależne jest to jednak w dużej mierze od profilu użytej mieszanki ziaren.
Kawa po turecku
Tak naprawdę jest to napój pochodzący z Jemenu, który przyjął się w Stambule w piętnastym wieku. Cały proces jej parzenia jest elementem dziedzictwa kulturowego UNESCO i chroniony jako dobro największej wartości. Przygotowanie jej jest w istocie bardzo proste: drobno zmielone ziarna parzy się razem z cukrem w metalowym tygielku (rodzaju małego czajniczka) bez odcedzania fusów – te samoistnie opadają na dno częściowo w imbryku i częściowo w naczyniu. Należy pamiętać, by kawę przelewać ostrożnie i chwilę odczekać przed skosztowaniem. Do tego rodzaju kawy można poza cukrem dodać różnego rodzaju przyprawy, szczególnie te korzenne. Nadają one kawie niepowtarzalny aromat.
Kawa po turecku to nie to samo co polska „plujka” – kawa mielona zalewana wrzątkiem. W polskiej kawie parzonej fusy również opadają z czasem na dno kubka czy szklanki, jednak zaparzanie odbywa się w naczyniu, nie w czajniczku.
Napoje kawowe z alkoholem i bez
Kawa jest również podstawą zimnych napojów orzeźwiających, które stają się szczególnie popularne w cieplejszych miesiącach roku. Niektóre z nich zawierają alkohol, inne nie mają go w recepturze lub można go zastąpić wersją bez procentów. Espresso martini to połączenie świeżego espresso, alkoholu wysokoprocentowego, likieru kawowego oraz, w zależności od osobistych preferencji, syrop cukrowy. Espresso tonic to doskonała opcja na upalną pogodę dla osób, które nie chcą lub nie mogą spożywać alkoholu – wystarczy połączyć ze sobą espresso, lód i tonik. Ostatnimi czasy popularność zyskuje również mieszanka espresso i soku pomarańczowego, kawa posłodzona cukrem aromatyzowanym skórką pomarańczową oraz espresso romano – szot mocnej kawy podawanej z plasterkiem lub skórką cytryny. W upale można również podawać kawę mrożoną – czarną lub białą z kostkami lodu lub mrożoną miksowaną, składającą się z bazy kawowej, mleka, wybranego syropu oraz opcjonalnie bitej śmietany.
Cold brew to typ kawy, który uzyskał w ostatnich latach wyjątkową popularność. Przygotowuje się ją przez długie moczenie w zimnej wodzie zmielonych ziaren kawy, a trwać to może nawet 24 godziny. Kawę się następnie filtruje, by nie przepuścić fusów do naczynia. Doskonale nadaje się do tego praska francuska. Taka kawa może mieć nieco łagodniejszy w odbiorze wyraz smakowy, jest aromatyczna, może być delikatnie słodka w smaku. Zawierać może ona jednak więcej kofeiny, ponieważ ziarna poddawane są dłuższemu moczeniu, w prasce znajduje się więcej ziaren niż np. w ekspresie a czas ekstrakcji jest o wiele dłuższy. Ostatecznie zależy to od pochodzenia ziaren i przepisu.
Kawa bezkofeinowa
Wszystkie napoje kawowe, te na gorąco i na zimno, można przygotować z kawy bezkofeinowej. Kawę pozbawia się kofeiny poprzez filtrację wodą, dwutlenkiem węgla bądź rozpuszczalnikami jeszcze przed wypaleniem. Nie jest jednak tak, że kawa bezkofeinowa jest całkowicie i do zera pozbawiona stymulantu – spora filiżanka może jej zawierać do kilkunastu miligramów.
Profil składników kawy bezkofeinowej, poza samą kofeiną, pozostaje w większości taki sam. Jest to doskonała opcja dla osób, którym odpowiada smak kawy, ale nie tolerują zbyt dużego pobudzenia, kobiet w ciąży (chociaż klasyczna kawa nie jest niewskazana u większości pań) oraz osób ze specyficznymi zaleceniami medycznymi, unikającymi kofeiny nawet w pojedynczej opcji. Może być również odpowiednia dla osób z nadciśnieniem tętniczym, które lubią smak kawy, ale mogą sobie pozwolić na określoną liczbę porcji tradycyjnej kawy w ciągu dnia, zależnie od zaleceń lekarza.
• drzemka kofeinowa • naturalne spalacze tłuszczu • preparaty na koncentrację • jak poprawić koncentrację • chroniczne zmęczenie
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Piszę o zdrowiu, dietetyce i kosmetologii, opierając się na aktualnej wiedzy medycznej i badaniach naukowych. Nieustannie się dokształcam, by dzielić się z czytelnikami rzetelnymi i aktualnymi informacjami ze świata zdrowia i urody. Sądzę, że świadoma edukacja to klucz do lepszego samopoczucia i mądrych wyborów na co dzień.
