{"id":380994,"date":"2022-08-23T16:19:42","date_gmt":"2022-08-23T14:19:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.apo-discounter.pl\/blog\/?p=380994"},"modified":"2022-08-24T08:12:25","modified_gmt":"2022-08-24T06:12:25","slug":"zatrucie-rtecia-jak-rozpoznac-co-moze-byc-jego-przyczyna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.apo-discounter.pl\/blog\/zdrowie\/zatrucie-rtecia-jak-rozpoznac-co-moze-byc-jego-przyczyna\/","title":{"rendered":"Zatrucie rt\u0119ci\u0105 \u2013 jak rozpozna\u0107? Co mo\u017ce by\u0107 jego przyczyn\u0105?"},"content":{"rendered":"

\"zatrucie<\/p>\n

Rt\u0119\u0107 nazywana te\u017c \u017cywym srebrem jako jedyny z metali ci\u0119\u017ckich w temperaturze pokojowej wyst\u0119puje w stanie ciek\u0142ym. Mo\u017ce by\u0107 wch\u0142aniana zar\u00f3wno przez uk\u0142ad pokarmowy, oddechowy i sk\u00f3r\u0119. Wszyscy jeste\u015bmy nara\u017ceni na kontakt z rt\u0119ci\u0105. Jej toksyczno\u015b\u0107 zale\u017cy jednak od dawki rt\u0119ci oraz postaci chemicznej, w jakiej wyst\u0119puje: metalicznej, organicznej lub nieorganicznej. Na szkodliwe dzia\u0142anie ryb i owoc\u00f3w morza z zawarto\u015bci\u0105 rt\u0119ci nara\u017cone s\u0105 przede wszystkim kobiety w okresie ci\u0105\u017cy i karmienia piersi\u0105 oraz ma\u0142e dzieci.<\/p>\n

Rt\u0119\u0107 w organizmie \u2013 jakie mog\u0105 by\u0107 jej \u017ar\u00f3d\u0142a?<\/h2>\n

Rt\u0119\u0107 wyst\u0119puje na ziemi w spos\u00f3b naturalny. Jej znacz\u0105ce ilo\u015bci s\u0105 jednak uwalniane do \u015brodowiska tak\u017ce na skutek dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do zanieczyszczenia powietrza, w\u00f3d i gleby. Jednym z g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 emisji rt\u0119ci do powietrza jest proces spalania w\u0119gla. Rt\u0119\u0107 w postaci zwi\u0105zk\u00f3w nieorganicznych powstaje r\u00f3wnie\u017c jako produkt uboczny r\u00f3\u017cnych proces\u00f3w przemys\u0142owych.<\/p>\n

Rt\u0119\u0107 uwolniona do \u015brodowiska mo\u017ce \u0142atwo przenika\u0107 do zbiornik\u00f3w wodnych. Pod wp\u0142ywem bakterii przekszta\u0142ca si\u0119 do postaci metylort\u0119ci, a nast\u0119pnie trafia do uk\u0142adu pokarmowego ryb i owoc\u00f3w morza. Metal kumuluje si\u0119 w ich organizmach, w zwi\u0105zku z czym du\u017ce ryby drapie\u017cne mog\u0105 zawiera\u0107 znacznie wi\u0119ksze ilo\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w organicznych rt\u0119ci ni\u017c ma\u0142e ryby z ni\u017cszych ogniw \u0142a\u0144cucha pokarmowego Nale\u017c\u0105 do nich m.in.: miecznik, rekin, bia\u0142y tu\u0144czyk, szczupak, sandacz i oko\u0144. Jednocze\u015bnie ryby s\u0105 cennym \u017ar\u00f3d\u0142em nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, witamin oraz minera\u0142\u00f3w. Zwykle spo\u017cywanie ryb nie stanowi zagro\u017cenia dla zdrowia, warto jednak zwraca\u0107 uwag\u0119 na miejsce ich pochodzenia i w razie potrzeby zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 du\u017cych ryb w diecie. Ze wzgl\u0119du na zawarto\u015b\u0107 metali ci\u0119\u017ckich spo\u017cycie ryb zaleca si\u0119 jednak ograniczy\u0107 w okresie ci\u0105\u017cy i karmienia piersi\u0105. Rt\u0119\u0107 nale\u017cy do substancji, kt\u00f3re przedostaj\u0105 si\u0119 do p\u0142odu przez \u0142o\u017cysko powoduj\u0105c uszkodzenia w rozwoju m\u00f3zgu oraz uk\u0142adu nerwowego u dziecka. Organizm, kt\u00f3ry dopiero si\u0119 rozwija jest znacznie bardziej podatny na toksyczne dzia\u0142anie rt\u0119ci ni\u017c organizm doros\u0142ego cz\u0142owieka. Skutkiem mo\u017ce by\u0107 m.in. os\u0142abienie funkcji poznawczych, zdolno\u015bci motorycznych czy ograniczenia w rozwoju mowy u dziecka.<\/p>\n

Rt\u0119\u0107 w postaci metalicznej mo\u017cna spotka\u0107 w gabinetach dentystycznych i gospodarstwach domowych. Jej \u017ar\u00f3d\u0142a to m.in. wype\u0142nienia amalgamatowe, termometry i ci\u015bnieniomierze rt\u0119ciowe oraz \u017car\u00f3wki fluorescencyjne.<\/p>\n

Rt\u0119\u0107 w termometrach a jej szkodliwo\u015b\u0107<\/h2>\n

Ograniczenie stosowania rt\u0119ci w przedmiotach codziennego u\u017cytku to jeden ze sposob\u00f3w, aby zmniejsza\u0107 ryzyko zanieczyszczenia \u015brodowiska i wyst\u0119powania zatrucia rt\u0119ci\u0105. Rt\u0119\u0107 w termometrach mo\u017ce by\u0107 szkodliwa na skutek ich uszkodzenia podczas u\u017cytkowania w domu lub uwolnienia rt\u0119ci do \u015brodowiska podczas ich sk\u0142adowania np. na wysypiskach \u015bmieci. Zgodnie z rozporz\u0105dzeniem UE w 2009 r. termometry rt\u0119ciowe zosta\u0142y wycofane ze sprzeda\u017cy. Popularn\u0105 alternatyw\u0105 s\u0105 dzi\u015b elektroniczne termometry<\/a> dotykowe oraz bezdotykowe modele na podczerwie\u0144.<\/p>\n

W przypadku u\u017cytkownik\u00f3w sporo obaw budzi\u0142o prawdopodobie\u0144stwo rozbicia si\u0119 termometru w domu, a nast\u0119pnie dotkni\u0119cia kuleczek rt\u0119ci podczas sprz\u0105tania lub ich po\u0142kni\u0119cia przez dziecko. Warto jednak wiedzie\u0107, \u017ce w przypadku rozbicia termometru rt\u0119ciowego najbardziej niebezpieczne dla zdrowia s\u0105 opary rt\u0119ci unosz\u0105ce si\u0119 w powietrzu. St\u0105d w pierwszej kolejno\u015bci nale\u017cy otworzy\u0107 okno, a nast\u0119pnie d\u0142ugo wietrzy\u0107 pomieszczenie, w kt\u00f3rym rozbi\u0142 si\u0119 termometr. Do sprz\u0105tania w \u017cadnym wypadku nie nale\u017cy u\u017cywa\u0107 miot\u0142y lub odkurzacza, kt\u00f3re mog\u0105 doprowadzi\u0107 do rozprzestrzenienie si\u0119 drobinek rt\u0119ci. Kuleczki rt\u0119ci najlepiej przesun\u0105\u0107 przy pomocy kartonika na szufelk\u0119, a nast\u0119pnie zamkn\u0105\u0107 szczelnie w s\u0142oiku z wod\u0105 i odnie\u015b\u0107 do punktu utylizacji. R\u0119ce nale\u017cy dodatkowo os\u0142oni\u0107 zak\u0142adaj\u0105c r\u0119kawiczki, a po zako\u0144czeniu sprz\u0105tania dok\u0142adnie umy\u0107.<\/p>\n

W przypadku po\u0142kni\u0119cia rt\u0119ci w postaci metalicznej najcz\u0119\u015bciej dochodzi do jej samoistnego wydalenia z ka\u0142em. W tej postaci chemicznej rt\u0119\u0107 nie jest wch\u0142aniana z uk\u0142adu pokarmowego. Zatrucie rt\u0119ci\u0105 jest jednak mo\u017cliwe w przypadku wyst\u0119powania ubytk\u00f3w w b\u0142onie \u015bluzowej przewodu pokarmowego.<\/p>\n

Objawy zatrucia rt\u0119ci\u0105<\/h2>\n

Po wnikni\u0119ciu do organizmu rt\u0119\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z bia\u0142kami, blokuje aktywno\u015b\u0107 wa\u017cnych enzym\u00f3w i prowadzi do uszkodze\u0144 na poziomie kom\u00f3rkowym. W konsekwencji zatrucia rt\u0119ci\u0105 mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zaburze\u0144 w pracy poszczeg\u00f3lnych narz\u0105d\u00f3w – nerek, serca, p\u0142uc, m\u00f3zgu, a przede wszystkim w funkcjonowaniu centralnego i obwodowego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n

Objawy ostrego zatrucia rt\u0119ci\u0105 pojawiaj\u0105 si\u0119 na skutek kontaktu z wysok\u0105 dawk\u0105 rt\u0119ci np. w wyniku ska\u017cenia przemys\u0142owego czy awarii. Do zagra\u017caj\u0105cego zdrowiu wysokiego st\u0119\u017cenia rt\u0119ci we krwi mo\u017ce doj\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c na skutek wielokrotnej ekspozycji na dzia\u0142anie niewielkich dawek rt\u0119ci. W przypadku podejrzenia przewlek\u0142ego zatrucia rt\u0119ci\u0105 warto zwraca\u0107 uwag\u0119 na symptomy takie jak:<\/p>\n