![\"wysoko](\"https:\/\/www.apo-discounter.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/wysoko-wrazliwe-dziecko.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
O dzieciach wysoko wra\u017cliwych m\u00f3wi si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej w kontek\u015bcie wspierania najm\u0142odszych dzieci w ich rozwoju, szczeg\u00f3lnie w dobie wszechotaczaj\u0105cej nas technologii i zagro\u017cenia epidemiologicznego. Termin ten jeszcze niedawno nie by\u0142 w og\u00f3le znany wi\u0119kszo\u015bci rodzic\u00f3w, a teraz pomaga zrozumie\u0107 pewne zachowania u najm\u0142odszych, kt\u00f3re by\u0142y dot\u0105d przez wielu uwa\u017cane za osobliwe lub niepokoj\u0105ce. Co trzeba wiedzie\u0107 o wysokiej wra\u017cliwo\u015bci dziecka? <\/p>\n
Jest to cecha charakteru, kt\u00f3rej nie nabywa si\u0119 wraz z rozwojem, tylko jest ona dziedziczna. Jest nieprawdopodobnym r\u00f3wnie\u017c, \u017ce dziecko si\u0119 jej pozb\u0119dzie w okresie dorastania czy doros\u0142o\u015bci, poniewa\u017c jest ona zwi\u0105zana z nadaktywno\u015bci\u0105 uk\u0142adu nerwowego. Wysoka wra\u017cliwo\u015b\u0107 pozostaje wi\u0119c z nami do ko\u0144ca \u017cycia, nieraz pomagaj\u0105c nam lub utrudniaj\u0105c codzienne funkcjonowanie. <\/p>\n
Dzieci wysoko wra\u017cliwe maj\u0105 daleko rozwini\u0119t\u0105 inteligencj\u0119 emocjonaln\u0105. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce wi\u0119cej widz\u0105, g\u0142\u0119biej czuj\u0105 i bardziej je boli. Nie ma w tym okre\u015bleniu przesady. <\/p>\n
P\u0142acz i krzyk jest niejako wpisany w \u017cycie dziecka wysoko wra\u017cliwego. Nadmiar emocji musi zosta\u0107 gdzie\u015b spo\u017cytkowany, a p\u0142acz jest w ich przypadku efektywnym i prostym sposobem na ich uzewn\u0119trznienie. Zdarza si\u0119, \u017ce takie dzieci bardzo szybko si\u0119 \u201ezapalaj\u0105\u201d i r\u00f3wnie szybko \u201ewypalaj\u0105\u201d, co oznacza, \u017ce wpadaj\u0105 w rozpacz, jednak gdy ich emocje si\u0119 ostudz\u0105, wracaj\u0105 do poprzednich zaj\u0119\u0107. <\/p>\n
Dziecka nie da si\u0119 oduczy\u0107 wra\u017cliwo\u015bci. Pr\u00f3by nauczenia go \u017cycia za pomoc\u0105 \u201etwardej mi\u0142o\u015bci\u201d nie tylko spe\u0142zn\u0105 na niczym, ale wr\u0119cz odnios\u0105 odwrotny skutek. Efektem b\u0119dzie nieszcz\u0119\u015bliwy, niepotrafi\u0105cy radzi\u0107 sobie z emocjami i nieprzystosowany do \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie nastolatek, a potem doros\u0142y. <\/p>\n
Czy zauwa\u017camy, \u017ce dziecko p\u0142acze cz\u0119\u015bciej ni\u017c inne, nieraz z powod\u00f3w pozornie nieistotnych? Przeszkadzaj\u0105 mu rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 ca\u0142kowicie naturalne dla doros\u0142ych i jego r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w? A mo\u017ce wykazuje si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c u innych w jego wieku empati\u0105 i dba\u0142o\u015bci\u0105 o s\u0142absze osobniki: zwierz\u0119ta, rodze\u0144stwo, ma\u0142e dzieci na placu zabaw? To wszystko wcale nie oznacza, \u017ce co\u015b z dzieckiem jest \u201enie tak\u201d. Mog\u0105 to by\u0107 oznaki, \u017ce jest on wysoko wra\u017cliwy. Co to oznacza i jakimi cechami si\u0119 one charakteryzuj\u0105? <\/p>\n
Szukamy dzieciom ubra\u0144 z najlepszych tkanin, wygodnych, w miar\u0119 trwa\u0142ych. Tymczasem nie tylko si\u0119 im one nie podobaj\u0105, ale noszenie ich wr\u0119cz sprawia im b\u00f3l, wywo\u0142uje uczucie \u015bwi\u0105du czy pieczenia. Nie musi to by\u0107 symptomem atopii czy innej choroby sk\u00f3ry, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy leczy\u0107, a w\u0142a\u015bnie wysokiej wra\u017cliwo\u015bci objawiaj\u0105cej si\u0119 przebod\u017acowaniem fizycznym. Ta nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 sensoryczna idzie cz\u0119sto w parze z wra\u017cliwo\u015bci\u0105 emocjonaln\u0105 oraz nadpobudliwo\u015bci\u0105. <\/p>\n
Ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata jest naturaln\u0105, a wr\u0119cz po\u017c\u0105dan\u0105 cech\u0105 rozwijaj\u0105cego si\u0119 dziecka. U dzieci wysoko wra\u017cliwych jest to jednak widoczne na du\u017co nieraz wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119. Przetwarzaj\u0105 one informacje na znacznie g\u0142\u0119bszym ni\u017c r\u00f3wie\u015bnicy poziomie, zdarza si\u0119, \u017ce \u201efilozofuj\u0105\u201d. Zadaj\u0105 bardzo wnikliwe pytania, nieraz zahaczaj\u0105c o tematy, kt\u00f3re obce s\u0105 dzieciom na ich poziomie. <\/p>\n
Dzieci wysoko wra\u017cliwe wi\u0119cej widz\u0105 i wi\u0119cej czuj\u0105. Potrafi\u0105 wy\u0142apa\u0107 niewerbalne komunikaty od innych dzieci i doros\u0142ych, g\u0142\u0119boko je chowaj\u0105 i po swojemu rozkodowuj\u0105. Dzi\u0119ki temu cz\u0119sto wychodz\u0105 naprzeciw potrzebom innych. Bywa, \u017ce przez to zapominaj\u0105 o swoich, szczeg\u00f3lnie tych emocjonalnych, i je zaniedbuj\u0105, co prowadzi do p\u00f3\u017aniejszych wybuch\u00f3w emocji. <\/p>\n
O ile tradycyjne metody wychowawcze by\u0107 mo\u017ce sprawdz\u0105 si\u0119 w przypadku wi\u0119kszo\u015bci dzieci (abstrahuj\u0105c od ich celowo\u015bci i nowoczesnych technik jako alternatyw), o tyle u dzieci wysoko wra\u017cliwych si\u0119 one zdecydowanie nie sprawdz\u0105. Kary nie sprawi\u0105, \u017ce dziecko nast\u0119pnym razem si\u0119 poprawi, a jedynie umocni w nim poczucie niskiej samooceny. Dzieci o wysokiej wra\u017cliwo\u015bci znacznie g\u0142\u0119biej zakorzeni\u0105 w sobie s\u0142owa krytyki. <\/p>\n
Chocia\u017c kary cielesne nie dzia\u0142aj\u0105 i zosta\u0142o udowodnione, \u017ce wywo\u0142uj\u0105 one co najwy\u017cej strach przed rodzicem a nie przed konsekwencjami dzia\u0142ania, u dzieci nadwra\u017cliwych wywo\u0142aj\u0105 one jeszcze dalej id\u0105ce skazy na psychice. <\/p>\n
Dzieci wysoko wra\u017cliwe lubi\u0105 by\u0107 pozytywnie zaskakiwane, jednak potrzebuj\u0105 czasu, aby przetworzy\u0107 niekt\u00f3re, nawet pozytywne, informacje. Musz\u0105 je sobie pouk\u0142ada\u0107. Zdarza si\u0119 na przyk\u0142ad, \u017ce opiekun obwieszcza, \u017ce rodzina wybiera si\u0119 na wspania\u0142\u0105 wycieczk\u0119 i w godzin\u0119 trzeba si\u0119 spakowa\u0107. Cho\u0107 jest to zdecydowanie optymistyczny przekaz, nadmiar emocji zwi\u0105zany z nim u dziecka wysoko wra\u017cliwego wywo\u0142a\u0107 mo\u017ce pewnego rodzaju panik\u0119. Podobnie jest w przypadku niespodzianek o wyd\u017awi\u0119ku negatywnym. <\/p>\n
Ze wzgl\u0119du na du\u017co szersze spektrum zainteresowa\u0144, w tym histori\u0105, dzieci wysoko wra\u017cliwe ch\u0119tnie przebywaj\u0105 z osobami starszymi i s\u0142uchaj\u0105 ich opowie\u015bci. To, co us\u0142ysz\u0105, potrafi\u0105 prze\u0142o\u017cy\u0107 na j\u0119zyk i sytuacj\u0119 tera\u017aniejsz\u0105, i szukaj\u0105 por\u00f3wna\u0144, aby \u0142atwiej by\u0142o im je zrozumie\u0107. <\/p>\n
Emocje s\u0105 ca\u0142kowicie naturalne u dziecka, kt\u00f3re uczy si\u0119 je przetwarza\u0107 i wyra\u017ca\u0107, ale u tych wysoko wra\u017cliwych one wr\u0119cz kipi\u0105. Z\u0142o\u015b\u0107 to w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107, a rado\u015b\u0107 przybiera nieraz form\u0119 ekstazy. Cz\u0119sto obserwuje si\u0119 skrajno\u015bci emocjonalne, co mo\u017ce u rodzic\u00f3w powodowa\u0107 pewne k\u0142opoty ze zrozumieniem i komunikacj\u0105. Te w\u0142a\u015bnie emocje sprawiaj\u0105, \u017ce nawet najmniejsza pora\u017cka powoduje obni\u017cenie ich samooceny i brak sensu dalszego prowadzenia dzia\u0142a\u0144. Mo\u017cna na przyk\u0142ad us\u0142ysze\u0107 \u017ce \u201eju\u017c nigdy nie obejrzy tej bajki\u201d, bo najpierw ma przeczyta\u0107 rozdzia\u0142 ksi\u0105\u017cki zadanej w szkole. <\/p>\n
Dzie\u0144 pe\u0142en emocji, pozytywnych i negatywnych, raczej sk\u0142ania dzieci do zasypiania, kiedy organizm, w tym m\u00f3zg, odreagowuj\u0105 bod\u017ace ca\u0142ego dnia. Dzieci wysoko wra\u017cliwe maj\u0105 cz\u0119sto problem z za\u015bni\u0119ciem wieczorem, poniewa\u017c ich umys\u0142 nie jest w stanie wy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 od razu. Z drugiej strony, kiedy m\u00f3zg jest przebod\u017acowany negatywnymi emocjami, mo\u017ce si\u0119 wy\u0142\u0105cza\u0107 nagle, przez co dzieci zapadaj\u0105 w sen tam, gdzie akurat si\u0119 znajduj\u0105 i jest im wygodnie (na dywanie, na kanapie, w fotelu). <\/p>\n
Ciekawo\u015b\u0107 sprawia, \u017ce dzieci s\u0105 pozbawione pewnych filtr\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142yby je uchroni\u0107 przed niebezpiecze\u0144stwem. U dzieci wysoko wra\u017cliwych filtry te s\u0105 bardziej rozwini\u0119te. St\u0105d bywaj\u0105 one strachliwe przed niekt\u00f3rymi dzia\u0142aniami i zabawami \u2013 wiedz\u0105 instynktownie, co im si\u0119 mo\u017ce sta\u0107. Mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c sami tworzy\u0107 mo\u017cliwe scenariusze niekt\u00f3rych sytuacji, co pozwala im si\u0119 zawczasu na nie przygotowa\u0107.<\/p>\n
Cierpliwo\u015b\u0107 nie jest mocn\u0105 stron\u0105 dzieci wysoko wra\u017cliwych, chyba \u017ce widz\u0105 g\u0142\u0119boki sens swoich dzia\u0142a\u0144. Potrafi\u0105 na przyk\u0142ad sp\u0119dzi\u0107 wiele godzin buduj\u0105c i tworz\u0105c w\u0142asne dzie\u0142a, do tego stopnia, aby by\u0142y one po ich my\u015bli, ale ci\u0119\u017cko im utrzyma\u0107 poziom uwagi i cierpliwo\u015bci w wykonywaniu okre\u015blonych polece\u0144 wydanych przez innych (np. odrabianie lekcji, czytanie ma\u0142o interesuj\u0105cej lektury). Ukazuj\u0105 przy tym ca\u0142\u0105 swoj\u0105 frustracj\u0119 za pomoc\u0105 g\u0142o\u015bnych i negatywnych komunikat\u00f3w. <\/p>\n
Wp\u0142ywa to r\u00f3wnie\u017c na ich ch\u0119\u0107 bycia najlepszym. Kiedy si\u0119 w co\u015b anga\u017cuj\u0105, chc\u0105 by\u0107 na pierwszym miejscu i trudno im zaakceptowa\u0107 pora\u017ck\u0119. Gdy im si\u0119 udaje zdoby\u0107 wysokie miejsce, wci\u0105\u017c poszukuj\u0105 aprobaty u innych, bliskich sobie os\u00f3b. Cz\u0119\u015bciej ni\u017c r\u00f3wie\u015bnicy odczuwaj\u0105 wstyd przed pora\u017ck\u0105 czy po niej. Uwa\u017caj\u0105 na przyk\u0142ad, \u017ce rodzice czy dziadkowie b\u0119d\u0105 na nich \u017ali, a koledzy b\u0119d\u0105 si\u0119 z nich \u015bmia\u0107. <\/p>\n
Chocia\u017c dzieci wysoko wra\u017cliwe, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 wysoko rozwini\u0119t\u0105 empati\u0119, raczej nie na\u015bmiewaj\u0105 si\u0119 z innych, bardzo przejmuj\u0105 si\u0119 tym, jak inni je postrzegaj\u0105. Zastanawiaj\u0105 si\u0119, czy w oczach r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w lub cz\u0142onk\u00f3w rodziny, s\u0105 po\u015bmiewiskiem, czuj\u0105 si\u0119 oceniane. Pochwa\u0142a, cho\u0107 jest bardzo pozytywnym komunikatem, jest dla nich oznak\u0105, \u017ce kto\u015b ocenia ich zachowania czy dzia\u0142ania, dlatego zdarza si\u0119, \u017ce reaguj\u0105 na ni\u0105 kontrintuicyjnie: <\/p>\n
Chocia\u017c dzieci garn\u0105 si\u0119 do os\u00f3b im podobnych, a wi\u0119c r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, te wysoko wra\u017cliwe mog\u0105 mie\u0107 pewien k\u0142opot z nawi\u0105zywaniem relacji. Z jednej strony chc\u0105 by\u0107 jak inni \u2013 bawi\u0107 si\u0119, wyg\u0142upia\u0107, beztrosko sp\u0119dza\u0107 czas. Z drugiej, momentami zastanawiaj\u0105 si\u0119, czy s\u0105 na pewno lubiani. Wszelkie przezwiska, nawet je\u015bli s\u0105 niewinne, ze strony innych dzieci s\u0105 g\u0142\u0119biej odczuwane i chowane na p\u00f3\u017aniej, co wzmaga og\u00f3ln\u0105 frustracj\u0119. Gdy inne dziecko nie zwr\u00f3ci uwagi na to, \u017ce r\u00f3wie\u015bnicy na podw\u00f3rku si\u0119 z niego \u015bmiej\u0105, wysokowra\u017cliwiec we\u017amie to sobie bardzo do serca. To pot\u0119guje w pewien spos\u00f3b problemy z nawi\u0105zywaniem i utrzymywaniem relacji z innymi dzie\u0107mi. <\/p>\n
Wysoka wra\u017cliwo\u015b\u0107 jest dziedziczna, warto wi\u0119c na pocz\u0105tek zastanowi\u0107 si\u0119, kto w najbli\u017cszej rodzinie wykazuje te same cechy: mama, tata, a mo\u017ce babcia. Mo\u017ce to pom\u00f3c doros\u0142emu znale\u017a\u0107 optymalny spos\u00f3b na pomoc takiemu dziecku i nawi\u0105zanie g\u0142\u0119bszej relacji na poziomie wysokiej wra\u017cliwo\u015bci. Wysoce wra\u017cliwy doros\u0142y jest doskona\u0142ym \u017ar\u00f3d\u0142em praktycznej wiedzy na temat tego, jak radzi\u0107 sobie z emocjami m\u0142odego cz\u0142owieka i wspomaga\u0107 go w nauce przerabiania w\u0142asnych emocji na dzia\u0142anie. Co jeszcze mo\u017cemy zrobi\u0107 my, doro\u015bli, aby nasze wysoce wra\u017cliwe dziecko czu\u0142o si\u0119 wspierane i kochane? <\/p>\n
![\"wysoce](\"https:\/\/www.apo-discounter.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/wysoce-wrazliwe-dziecko.jpg\")
<\/p>\n
Dzieci wysoce wra\u017cliwe \u017ale reaguj\u0105 na zmiany natomiast dla poczucia bezpiecze\u0144stwa potrzebuj\u0105 swego rodzaju codziennej rutyny. \u0141atwiej im si\u0119 odnale\u017a\u0107 w schemacie, kt\u00f3ry im oraz rodzicom odpowiada, w kt\u00f3rej jest czas nie tylko na obowi\u0105zki, ale i pewn\u0105 doz\u0119 przyjemno\u015bci (czyli np. rozwijanie swoich zainteresowa\u0144 czy zabaw\u0119). Je\u015bli potrzebna jest zmiana, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci rodzice powinni wcze\u015bniej o niej zakomunikowa\u0107:<\/p>\n
Dzieci wysoko wra\u017cliwe lepiej radz\u0105 sobie z ewentualn\u0105 zmian\u0105 plan\u00f3w, je\u015bli wiedz\u0105 zawczasu, \u017ce taka zmiana jest mo\u017cliwa, a nawet wymagana przez okoliczno\u015bci niezale\u017cne od nich. Nie czuj\u0105 si\u0119 wtedy pomijane w dyskusji, a wr\u0119cz do niej anga\u017cowane. Rzecz jasna, nie zawsze jest to mo\u017cliwe, bywaj\u0105 sytuacje, w kt\u00f3rych wszyscy musz\u0105 wykaza\u0107 si\u0119 elastyczno\u015bci\u0105. Je\u015bli nag\u0142a zmiana plan\u00f3w spotka si\u0119 z wra\u017cliw\u0105 reakcj\u0105, trzeba to po prostu z dzieckiem przegada\u0107 i spr\u00f3bowa\u0107 mu pom\u00f3c zrozumie\u0107, aby nast\u0119pnym razem ju\u017c inaczej sobie z niekorzystn\u0105 informacj\u0105 poradzi\u0142o. <\/p>\n
\u201eM\u0142ody cz\u0142owiek to wci\u0105\u017c cz\u0142owiek\u201d z prawem do posiadania i wyra\u017cania w\u0142asnych emocji i potrzeb. Tym bardziej, \u017ce dopiero si\u0119 ich uczy, inaczej ni\u017c doros\u0142y, nie ma jeszcze wyuczonych filtr\u00f3w. Szacunek dla ich emocji da mu poczucie si\u0142y i bezpiecze\u0144stwa, pozwoli przerobi\u0107 ogrom informacji z nimi zwi\u0105zany. Nie ma na przyk\u0142ad wi\u0119kszego sensu pr\u00f3ba rozmowy z dzieckiem, kt\u00f3re w tym momencie rozpacza, poniewa\u017c nic w ten spos\u00f3b nie osi\u0105gniemy, a ono nie b\u0119dzie potrafi\u0142o si\u0119 skupi\u0107 na naszych s\u0142owach. Po wszystkim jednak warto wsp\u00f3lnie przeanalizowa\u0107 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej dosz\u0142o do eskalacji emocji i wynie\u015b\u0107 z niej lekcj\u0119 na p\u00f3\u017aniej. Co nie znaczy, oczywi\u015bcie, \u017ce si\u0119 ona nie powt\u00f3rzy. <\/p>\n
Dziecka wysoko wra\u017cliwego nie ma najmniejszego sensu pr\u00f3bowa\u0107 zmienia\u0107. Sprowadzi to jedynie na rodzin\u0119 fal\u0119 z\u0142o\u015bci i frustracji, poniewa\u017c zamiast skupia\u0107 si\u0119 na nauce technik radzenia sobie z emocjami, b\u0119dziemy usilnie pr\u00f3bowali zmieni\u0107 osobowo\u015b\u0107 m\u0142odego cz\u0142owieka. <\/p>\n
Dziecko z czasem musi si\u0119 nauczy\u0107 tego, \u017ce nie ma co prawda mo\u017cliwo\u015bci kontrolowa\u0107 innych, ale mo\u017ce kontrolowa\u0107 siebie. To, \u017ce inne dzieci si\u0119 z niego \u015bmia\u0142y w szkole nie stanowi w \u017caden spos\u00f3b o jego warto\u015bci. To, \u017ce dosta\u0142y kilka punkt\u00f3w mniej ni\u017c koledzy pomimo stara\u0144 nie sprawi, \u017ce jest gorszym cz\u0142owiekiem, a jedynie, \u017ce trzeba mocniej popracowa\u0107 przed nast\u0119pnym sprawdzianem. Trzeba mu sukcesywnie powtarza\u0107, \u017ce jest warto\u015bciowym m\u0142odym cz\u0142owiekiem, niezale\u017cnie od tego co w niekt\u00f3rych sytuacjach m\u00f3wi\u0105 o nim inni. Mo\u017cemy nauczy\u0107 si\u0119 kontrolowa\u0107 nasz\u0105 reakcj\u0119 na te bod\u017ace. <\/p>\n
Jest r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy konstruktywn\u0105 krytyk\u0105, a tak zwanym krytykanctwem. W pierwszym przypadku wynosimy konkretn\u0105 informacj\u0119, co mo\u017cemy zmieni\u0107 dla w\u0142asnego i innych dobra, a w drugiej inni po prostu chc\u0105 nam zrobi\u0107 przykro\u015b\u0107. Z czasem i z nasz\u0105 pomoc\u0105 dziecko nauczy si\u0119 tej r\u00f3\u017cnicy. Na przyk\u0142ad zamiast m\u00f3wi\u0107: <\/p>\n
Lub nie powiemy:<\/p>\n
W pierwszym przypadku dajemy dziecku sygna\u0142, \u017ce owszem, mo\u017cna co\u015b zrobi\u0107\/zbudowa\u0107 lepiej, ale daj\u0105c mu pozytywny przekaz i motywuj\u0105c do poprawy. W drugim przypadku pozwalamy mu na ukazanie jego wizji, nawet je\u015bli nasza jest inna. <\/p>\n
Jednocze\u015bnie nie wolno zapomina\u0107 o pochwa\u0142ach tam, gdzie powinny one zosta\u0107 wypowiedziane. Docenianie wysi\u0142k\u00f3w malucha, a potem starszaka, w jego dzia\u0142aniach jest istotne dla budowania jego poczucia warto\u015bci. Chwalenie wszystkiego i zawsze jest zupe\u0142nie niepotrzebne, jednak kiedy dziecko ma pow\u00f3d do dumy, nawet ma\u0142y, warto mu o tym przypomina\u0107. B\u0119dzie to dobry odno\u015bnik innym razem, gdy w siebie zw\u0105tpi, a my b\u0119dziemy mogli mu o sukcesach przypomina\u0107:<\/p>\n
Dzieci wysoko wra\u017cliwe s\u0105 niezwykle m\u0105dre, nawet je\u015bli ich oceny niekoniecznie na to wskazuj\u0105. Zdarzaj\u0105 si\u0119, np. sytuacje, gdy podczas odrabiania zadania domowego, pozornie prostego i intuicyjnego, dziecko zaczyna traci\u0107 z oczu cel ko\u0144cowy, ro\u015bnie w nim poczucie pora\u017cki i przestaje si\u0119 na nim skupia\u0107. Dlatego opiekun powinien upewni\u0107 si\u0119, \u017ce jego dziecko ma wystarczaj\u0105co du\u017co czasu na odrabianie zada\u0144 domowych i na czas wolny. Dla rozwoju dziecka jest on niezwykle istotny i o ile zaj\u0119cia dodatkowe wspomagaj\u0105 zainteresowania oraz nauk\u0119, nie mog\u0105 zape\u0142nia\u0107 mu ca\u0142ego czasu pozaszkolnego. Je\u015bli m\u0142ody cz\u0142owiek, r\u00f3wnie\u017c wysoko wra\u017cliwy, nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zrelaksowania si\u0119, emocje b\u0119d\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie kumulowa\u0142y, aby z czasem wybuchn\u0105\u0107. <\/p>\n
Wychowanie dziecka to przede wszystkim dbanie o jego prawid\u0142owy rozw\u00f3j psychofizyczny oraz podejmowanie dzia\u0142a\u0144 dla jego dobra. Nawet tych, z kt\u00f3rymi dziecko si\u0119 czasem nie zgadza. Dlatego wyznaczanie granic jest niezwykle istotne w przypadku dziecka wysoko wra\u017cliwego. Unikanie rozmowy i pewnej dyscypliny tylko po to, aby nie denerwowa\u0107 dziecka na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 si\u0119 nie sprawdzi i b\u0119dzie z czasem prowadzi\u0142o do konflikt\u00f3w w rodzinie. Du\u017co lepszym rozwi\u0105zaniem jest po prostu wyznaczenie granicy, poza kt\u00f3r\u0105 dziecko nie powinno wychodzi\u0107, a w przypadku z\u0142amania zasad, poniesienie konsekwencji (nie kary).<\/p>\n
Granice mog\u0105 by\u0107 do pewnego stopnia elastyczne, bo w rodzinie nic nigdy nie jest statyczne, ale jasne komunikaty wobec dziecka powinny u\u015bwiadomi\u0107 mu, jak wygl\u0105da sytuacja. Granice pozwalaj\u0105 dziecku w bezpiecznym \u015brodowisku uczy\u0107 si\u0119 \u017cycia spo\u0142ecznego oraz obcowania z innymi. <\/p>\n
Dzieci wysoko wra\u017cliwe niekiedy wpadaj\u0105 w tarapaty ze wzgl\u0119du na t\u0119 cech\u0119 ich charakteru i zdarza im si\u0119 przez to k\u0142ama\u0107. Je\u015bli zostan\u0105 na tym przy\u0142apane, nie powinno si\u0119 to ko\u0144czy\u0107 krzykiem i awantur\u0105, ale dok\u0142adn\u0105 analiz\u0105 sytuacji i przedstawieniem konsekwencji swojego dzia\u0142ania. Trzeba w dziecku utwierdza\u0107 przekonanie, \u017ce m\u00f3wieniem prawdy pr\u0119dzej osi\u0105gn\u0105 cel i unikn\u0105 dotkliwszych konsekwencji. <\/p>\n
Dzieci wra\u017cliwe, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 wysoce rozwini\u0119t\u0105 empati\u0119, s\u0105 bardziej wyczulone na niuanse j\u0119zykowe i komunikaty niewerbalne. Warto wspiera\u0107 je w rozwijaniu tych zdolno\u015bci przede wszystkim poprzez rozmow\u0119 o ich przeczuciach, emocjach, a tak\u017ce pom\u00f3c im analizowa\u0107 pewne sytuacje. Tak samo mo\u017cemy post\u0119powa\u0107, gdy dziecko zrobi co\u015b ewidentnie nie w porz\u0105dku \u2013 gdy zapytamy go o jego przemy\u015blenia do podobnej, hipotetycznej sytuacji, zda sobie spraw\u0119 z tego, co zrobi\u0142o. <\/p>\n
Warto r\u00f3wnie\u017c wzmacnia\u0107 ich wysi\u0142ki w pomocy innym oraz empati\u0119. Jest to wspania\u0142a cecha, kt\u00f3ra pomo\u017ce im poczu\u0107 si\u0119 potrzebnymi r\u00f3wnie\u017c poza domem. <\/p>\n
Wychowywanie dziecka wysoko wra\u017cliwego jest r\u00f3wnie satysfakcjonuj\u0105ce, co wyczerpuj\u0105ce. Jest to ci\u0105g\u0142e lawirowanie mi\u0119dzy emocjami dziecka i swoimi. A te s\u0105 tak samo istotne. Dlatego rodzic powinien, w miar\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci, r\u00f3wnie\u017c dba\u0107 o siebie i wyzwalanie swojego napi\u0119cia oraz stresu w efektywny i bezpieczny spos\u00f3b. Ka\u017cde dziecko, w tym r\u00f3wnie\u017c o wysokiej wra\u017cliwo\u015bci, potrzebuje szcz\u0119\u015bliwego opiekuna, bo to od niego uczy si\u0119 \u017cyciowych strategii w rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w, d\u0105\u017ceniu do cel\u00f3w i wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Frustracja rodzica jest niekiedy ci\u0119\u017cka do opanowania i przejawia si\u0119 krzykiem, komunikacj\u0105 niewerbaln\u0105 i ograniczon\u0105 cierpliwo\u015bci\u0105, a to wzmaga negatywne schematy zachowania u nadwra\u017cliwego dziecka. <\/p>\n
Para spodziewaj\u0105ca si\u0119 dziecka nieraz w okresie ci\u0105\u017cy bardzo dok\u0142adnie przygotowuje si\u0119 do nowej roli. Czyta i szuka informacji na temat przysz\u0142ego potomka, wie niemal wszystko o jego piel\u0119gnacji i karmieniu. Po urodzeniu jednak cz\u0119sto s\u0105 konfrontowani z tym, co ich tak naprawd\u0119 mo\u017ce spotka\u0107, to jest z wy\u017cszymi ni\u017c u innych dzieci wymaganiami dotycz\u0105cymi blisko\u015bci i obecno\u015bci fizycznej. Nie spodziewali si\u0119, \u017ce to im w\u0142a\u015bnie przyjdzie go\u015bci\u0107 w domu tak zwanego hajnida. <\/p>\n
![\"dziecko](\"https:\/\/www.apo-discounter.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/dziecko-hnb.jpg\")
<\/p>\n
Te dwa okre\u015blenia \u2013 dziecka wysoko wra\u017cliwego i hajnida, s\u0105 cz\u0119sto ze sob\u0105 mylone. Tymczasem, chocia\u017c nieraz id\u0105 r\u0119ka w r\u0119k\u0119 u jednego osobnika, nie oznaczaj\u0105 tego samego. <\/p>\n
High need baby<\/em> to dziecko wysoko wymagaj\u0105ce \u2013 maluch o wi\u0119kszych potrzebach. O ile wysoka wra\u017cliwo\u015b\u0107 pozostaje z nami do ko\u0144ca \u017cycia, bo jest to po prostu cecha osobowo\u015bci, o tyle wysokie wymagania mog\u0105 z wiekiem przemin\u0105\u0107. Kim jest hajnid? <\/p>\n Podczas gdy dzieci znajomych, krewnych czy s\u0105siad\u00f3w wydaj\u0105 si\u0119 uosobieniem spokoju, smacznie \u015bpi\u0105 ca\u0142e noce i bezproblemowo si\u0119 karmi\u0105, hajnid zdaje si\u0119 by\u0107 wiecznie niezadowolony. Przebieranie, karmienie, usypianie i spacerowanie staj\u0105 si\u0119 udr\u0119k\u0105 zar\u00f3wno dla dziecka, jak i dla rodzica. Ten drugi, wiecznie niedospany i sfrustrowany, staje si\u0119 notorycznie zm\u0119czony. Wydaje mu si\u0119, \u017ce jako jedyny prze\u017cywa tak trudne chwile ze swoim maluchem i \u017ce ewidentnie robi co\u015b nie tak. <\/p>\n Tymczasem dzieci wysoce wymagaj\u0105cych jest naprawd\u0119 bardzo du\u017co, jednak nie zawsze umiemy t\u0119 ich cech\u0119 oraz potrzeby rozpozna\u0107. Nie umiemy prosi\u0107 o pomoc wtedy, kiedy jest ona potrzebna i przydatna, co jedynie nap\u0119dza poczucie samotno\u015bci zar\u00f3wno rodzica, jak i dziecka. <\/p>\n Pami\u0119tajmy, \u017ce dziecko powinno p\u0142aka\u0107 i jest to u nich ca\u0142kowicie normalne. Te najm\u0142odsze nie potrafi\u0105 w inny spos\u00f3b komunikowa\u0107 swoich podstawowych potrzeb. Hajnid jednak zdaje si\u0119 p\u0142aka\u0107 przez ca\u0142y czas, nawet wtedy, kiedy inne dzieci s\u0105 z regu\u0142y zadowolone. Nie jest g\u0142odny, ma such\u0105 pieluszk\u0119, otrzymuje blisko\u015b\u0107 od rodzica czy rodze\u0144stwa. Ma\u0142o sypia w ci\u0105gu dnia, jego drzemki s\u0105 najcz\u0119\u015bciej znacz\u0105co kr\u00f3tsze ni\u017c u innych dzieci, cz\u0119sto si\u0119 budzi w nocy i wzywa rodzica, nawet je\u015bli nie chce je\u015b\u0107 lub nie wymaga zmiany pieluchy. Nie potrafi pole\u017ce\u0107 w samotno\u015bci przez cho\u0107by kilka minut, chce by\u0107 noszony przez ca\u0142y czas. <\/p>\n O ile ka\u017cde dziecko potrzebuje blisko\u015bci z rodzicem i ta potrzeba stoi na r\u00f3wni z innymi, r\u00f3wnie\u017c fizjologicznymi, o tyle hajnidowi cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c to nie pomaga. L\u0119k separacyjny, ca\u0142kowicie naturalny u ma\u0142ych dzieci, jest du\u017co bardziej odczuwalny u dzieci wysoko wymagaj\u0105cych. Wyrobienie u nich poczucia bezpiecze\u0144stwa przy pozostawaniu cho\u0107by na chwil\u0119 samych w \u0142\u00f3\u017ceczku lub z innym ni\u017c rodzic opiekunem, jest niezwykle trudne. <\/p>\n Ten l\u0119k separacyjny jest szczeg\u00f3lnie odczuwany przez rodzica w momencie, gdy nie mo\u017ce on spokojnie zje\u015b\u0107 posi\u0142ku, skorzysta\u0107 z \u0142azienki czy wypi\u0107 kawy. <\/p>\n Dzieci wysoko wymagaj\u0105ce cz\u0119\u015bciej ni\u017c inne chc\u0105 wsp\u00f3\u0142spa\u0107 z rodzicem. Ich du\u017co wi\u0119ksza potrzeba blisko\u015bci oraz l\u0119k separacyjny sprawia, \u017ce najlepiej czuj\u0105 si\u0119 w tym samym \u0142\u00f3\u017cku co opiekunowie, czuj\u0105c ich ciep\u0142o, oddech i ruchy. Du\u017co lepiej \u015bpi\u0105, nawet je\u015bli doro\u015bli si\u0119 \u201ewierc\u0105\u201d ni\u017c we w\u0142asnym, pozornie spokojnym, \u0142\u00f3\u017ceczku. <\/p>\n Maluch o wysokich wymaganiach nie potrafi si\u0119 zrelaksowa\u0107 w taki sam spos\u00f3b, jak jego r\u00f3wie\u015bnicy. Cz\u0119sto p\u0142acz\u0105 r\u00f3wnie\u017c na r\u0105czkach, poniewa\u017c cierpi\u0105 na napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe wynik\u0142e z powodu stresu, trudniej im si\u0119 uspokoi\u0107. Techniki takie jak masa\u017c niemowl\u0119cy dzia\u0142aj\u0105 na nie w mniejszym stopniu lub wcale. Niemowl\u0119 i starsze wysoko wymagaj\u0105ce dziecko nie potrafi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c samo uspokoi\u0107, a pr\u00f3by odwr\u00f3cenia ich uwagi ko\u0144cz\u0105 si\u0119 jeszcze wi\u0119kszym p\u0142aczem. <\/p>\n Malutkie dzieci lubi\u0105 by\u0107 delikatnie i z czu\u0142o\u015bci\u0105 dotykane przez rodzic\u00f3w, bo to pomaga im budowa\u0107 i wzmacnia\u0107 poczucie wi\u0119zi oraz bezpiecze\u0144stwa. Smyranie, g\u0142askanie i czesanie, a tak\u017ce relaksuj\u0105ca k\u0105piel s\u0105 dla nich sposobem na wyciszenie. Tymczasem u hajnid\u00f3w efekt mo\u017ce by\u0107 wr\u0119cz odwrotny. Woda zdaje si\u0119 parzy\u0107, jakikolwiek dotyk inny ni\u017c przytulenie, wzmacnia poczucie przebod\u017acowania, a rodzic sam nie wie, czy co\u015b robi \u017ale. <\/p>\n Rodzice, kt\u00f3rzy momentami s\u0105 ju\u017c przem\u0119czeni wysokimi wymaganiami swojego maluszka, okre\u015blaj\u0105 ich stan emocjonalny jako \u201ewiecznie niezadowolonych\u201d. Te proste s\u0142owa w dobitny spos\u00f3b pozwalaj\u0105 opisywa\u0107 to, co wydaje si\u0119 doros\u0142ym, a u dziecka wynika po prostu z ich bardzo indywidualnych potrzeb. <\/p>\n Cho\u0107 mo\u017ce si\u0119 to wydawa\u0107 trudne do zaakceptowania w najgorszych momentach, prawda jest taka, \u017ce dziecka nie da si\u0119 oduczy\u0107 posiadania wysokich wymaga\u0144 bez uszczerbku dla jego zdrowia psychicznego. Dobr\u0105 informacj\u0105 jest jednak ta, \u017ce w przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci, w miar\u0119 post\u0119pu rozwoju psychofizycznego, dzieci hajnidy wyrastaj\u0105 na dobrze zorganizowanych, samodzielnych starszak\u00f3w. Sk\u0105d ten dysonans? <\/p>\n Dzieci, gdy maj\u0105 zapewnione poczucie bezpiecze\u0144stwa i blisko\u015bci, potrafi\u0105 \u015bwietnie odnale\u017a\u0107 si\u0119 w otaczaj\u0105cym je \u015bwiecie, gdy nabieraj\u0105 zdolno\u015bci mobilnych czy komunikacyjnych. Instynktownie wiedz\u0105, \u017ce maj\u0105 bufor bezpiecze\u0144stwa w postaci rodzic\u00f3w czy opiekun\u00f3w oraz starszego rodze\u0144stwa, a nawet zwierz\u0105t domowych, co pomaga im \u015bmielej zdobywa\u0107 kolejne umiej\u0119tno\u015bci. Paradoksalnie, hajnidy z czasem zaczynaj\u0105 domaga\u0107 si\u0119 coraz wi\u0119kszej samodzielno\u015bci. <\/p>\n Dlatego w tych najtrudniejszych chwilach rodzice mog\u0105 pocieszy\u0107 si\u0119 tym, \u017ce jest to faza, kt\u00f3ra z czasem minie. Mo\u017cna w pewien spos\u00f3b pr\u00f3bowa\u0107 sobie pom\u00f3c prostymi trikami, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce i k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 z radami znajomych, ale w naszym domu po prostu dzia\u0142aj\u0105. <\/p>\n Dziecko nie potrafi nawet przez chwil\u0119 poby\u0107 samo i wymaga ci\u0105g\u0142ej obecno\u015bci rodzica? Chusta doskonale si\u0119 w tym przypadku sprawdza. Pozwala by\u0107 z opiekunem przez ca\u0142y czas, a dobrze zawi\u0105zana \u2013 odci\u0105\u017ca kr\u0119gos\u0142up doros\u0142ego. Chusta<\/a>, a u dzieci siedz\u0105cych r\u00f3wnie\u017c nosid\u0142o ergonomiczne, sprawia, \u017ce maluszek czuje si\u0119 bezpiecznie a nawet zasypia na d\u0142u\u017cej ni\u017c 30 minut. W tym czasie rodzic mo\u017ce ogarn\u0105\u0107 to wszystko, na co normalnie nie ma czasu \u2013 porz\u0105dki, gotowanie albo po prostu co\u015b zje\u015b\u0107. <\/p>\nDziecko HNB \u2013 co to znaczy? <\/h2>\n
<\/div>\nL\u0119k separacyjny <\/h3>\n
Wsp\u00f3\u0142spanie <\/h3>\n
Trudno\u015b\u0107 w osi\u0105gni\u0119ciu stanu relaksu <\/h3>\n
Dotyk <\/h3>\n
Wieczne niezadowolenie <\/h3>\n
Dziecko \u2013 hajnid. Jak sobie radzi\u0107 na co dzie\u0144? <\/h2>\n
<\/div>\nNoszenie w chu\u015bcie <\/h3>\n
Dostawka do \u0142\u00f3\u017cka <\/h3>\n